Het leven van een mens is kostbaar bij God

GKv Emmaus, 28 juni 2015

de bijbel ligt open bij Deuteronomium 21 vers 1-9

1      Pleeg geen moord

  • Er is een aanslag gepleegd.

Heb je dat gezien op TV? In Tunesië, gewoon aan het strand. Je ligt op vakantie te genieten van de zon … 2 terroristen met Kalasjnikovs schieten 39 mensen dood.

Hoe kijk ik naar dat nieuws?

40-1

  • Er is een oorlog aan de gang.

Bij de burgeroorlog in Syrië zijn intussen meer dan 320.000 mensen gedood. Onder hen zijn 7.000 kinderen.

Hoe kijk ik naar die berichten?

  • Er is een ongeluk gebeurd.

Op de A4 midden in de nacht. Een jongen van 18 is dood op de snelweg gevonden. Hij had die middag net z’n diploma gekregen. Die avond was hij dood.

Er staan bloemen langs de A4. Een beertje en een kruisje.

Hoe kijk ik naar dat monument?

roadside+cross

2      Bloed roept …

Misschien is dat de verkeerde vraag. Het gaat niet om kijken maar om luisteren.

Wij staan gefascineerd te kijken. Dit is de plek van het ongeluk. De plaats delict. Zie je dat? Die donkere vlek op het asfalt.

HorenZienenSchrijvenZie je het bloed? – Of liever: Hoor je het bloed?

Want zo zegt de bijbel dat.

Het bloed blijft roepen.

Kijk nog eens naar Deuteronomium 21.

Er is een dode gevonden in het open veld. Vreselijk! Wat is er gebeurd? Was het een ongeluk? Nee, die persoon is vermoord!

Normaal gesproken wordt de pleger van de moord opgespoord en berecht. In een enkel geval komt er vrijspraak. Dan mag de dader in een zogenaamde ‘vrijstad’ asiel zoeken (Dt 19:1vv). Dat is een uitzondering. De regel is dat de moordenaar geëxecuteerd wordt (Dt 19:11vv).

Maar hier is een bijzondere situatie. Er is geen dader te vinden. Wie heeft ’t gedaan? Wie is er verantwoordelijk? Dat kun je nog nameten: de dichtstbijzijnde stad is …

En toch. De schuld blijft onverzoend.

Het bloed blijft roepen.

rood_alarm_koelkast_magneet-r2b8448bc6d90468b990600c6c62a7e36_x7qgl_1024

Je hoort in dit hoofdstuk de ontsteltenis. Er is een mens gedood.

Het alarm loeit. Dit is code rood. Donkerrood.

Onschuldig bloed laat zich niet wegwassen. Bloed is gevaarlijk. Dood door schuld.

Vandaar dat ritueel in Deuteronomium 21. De oudsten wassen – in tegenwoordigheid van de priesters – hun handen in onschuld. Ze spreken publiek uit dat ze er niks mee te maken hebben. Ten aanhoren van Gods vertegenwoordigers.

Want de Heer neemt zoiets bloedserieus.

Bloed staat in de bijbel voor leven.

En niet alleen in de bijbel. Wij zeggen wij ’t nog altijd zo. Iemand kan na een ongeluk op straat doodbloeden. Het leven vloeit weg.

In de wet van Mozes is dat een centrale tekst: de ziel van het vlees is in het bloed (Lv 17:11, vertaling NGB51). Bloed = Leven.

Dus verbiedt de Heer heidense rituelen zoals het drinken van bloed. Alsof je daaruit kracht zou kunnen putten of zo. Let maar eens op die antithetische bepalingen in de wet.

Tot in het nieuwe testament kom je dit soort regels tegen: onthoud je van bloed.

Dat is de bijbelse boodschap:

Het leven van een mens is kostbaar bij God!

40-2Je hoort dat al in het eerste bijbelboek. Na de eerste zonde tegen God volgt al snel de eerste moord. Inderdaad, Kain en Abel. Genesis 4.

Kain is jaloers op z´n broer. Hij lokt hem mee het veld in. Als ze daar zijn – staat er dan – valt hij z’n broer aan en slaat Abel dood.

  • Met een steen? Met z´n vuist?
  • Heeft Kain het lijk van z´n broer begraven? Het bloed weggespoeld?

Bloed laat zich niet wegspoelen.

De Heer zegt ´t heel plastisch. De bodem heeft ´t opgedronken. Je ziet niks meer. Maar des te meer hoor je. Luister naar het roepen vanuit de aarde. Vervloekt!

God plaatst hier een monument. Bloemen langs de weg verwelken. Kruisjes verdwijnen. Dit blijft staan. God kan het niet vergeten!

Vandaar dat Jezus zegt in Matteus 23 tegen de joodse leiders:

Al het onschuldige bloed dat hier op aarde is vergoten zal jullie worden aangerekend, vanaf het bloed van Abel, de rechtvaardige, tot het bloed van de profeet Zecharja …

Het leven van een mens is kostbaar bij God!

Met het 6e gebod ga je straks op vakantie. Kijk maar goed om je heen. En vooral: luisteren!

  • De een gaat via de Route du Soleil naar het zuiden van Frankrijk. Op 1 augustus is het zwarte zaterdag. Hoor je het bloed van al die verkeersdoden?
  • P1010232Een ander gaat naar Normandië, naar de D-day stranden van Omaha en Utah. Wat een lawaai! Al die jonge soldaten …
  • En nummer drie gaat naar Polen en komt in Auschwitz. Oorverdovend …

Ja, wij zijn er vaak doof voor. Maar God hoort overal dat onschuldige bloed roepen.

Met het 6e gebod kom je straks weer thuis.

  • Je rijdt elke dag over de A58 langs de plek van ongelukken. Jij hoort niks. De Heer vergeet ze niet …
  • Je fietst langs een abortuskliniek. Weet jij veel? Wie hoort daar de baby’s huilen die wreed uit elkaar gescheurd worden? God kent ze bij de naam …
  • Of euthanasie. Hoe vaak komt dat voor? Niet altijd meldt de arts in kwestie ´t bij de toetsingscommissie. Maar de Heer heeft ’t gehoord.
  • In september begint de school weer. Die jongen wordt gepest op het plein. Of dat meisje wordt misbruikt. Onschuldig bloed.

Die ontsteltenis uit Deuteronomium 21. Is die er ook bij jou en mij?

dorenbosJe hebt mensen als Bert Dorenbos die gaan posten bij abortusklinieken. ´Schreeuw om Leven´ kiest voor de confrontatie. –

Oké, hun stijl is niet de mijne. Bert Dorenbos is een wilde schreeuwer. Een roepende in de woestijn, zegt hij zelf. Maar je kunt jezelf ook overschreeuwen.

En toch. Ben ik zo bewogen?

  • Over de mens die brutaal op Gods stoel gaat zitten. Wij zijn autonoom.
  • Over de overheid die dat legaliseert. Het is jouw leven. Moet kunnen.
  • Over het gemak waarmee een mens – die toch van God z´n leven kreeg – ff aan de kant wordt geschoven.

Het bloed blijft roepen. Tot de overheid. En tot de hemel …

3      Beter bloed …

Wat moet er dan gebeuren? Hoe kunnen we de schelle stem van het bloed smoren?

Deuteronomium 21 biedt ons een ritueel. Let op vers 3 en 4:

De oudsten van de dichtstbijgelegen stad moeten een jonge koe, waarmee nog niet gewerkt is en die geen juk gedragen heeft, meevoeren naar een beek die nooit droog komt te staan en waarvan de oevers niet bewerkt of ingezaaid worden. Daar moeten ze het dier de nek breken.

Begrijp je de betekenis? Het bloed kan niet met het water van de beek wegstromen of door een boer ondergeploegd worden.

4672136363_8683bc1cd4_b

Een jonge koe moeten ze nemen, een symbool van levenskracht. Dat dier is nog ongebruikt. Deze verse vaars wordt gedood – niet als een offer maar – om zo te zeggen: een executie bij verstek.

Israel kende het ritueel van de oudste zoon. Elke eerstgeborene is van de Heer. Je kunt je zoon vrijkopen door in zijn plaats een dier af te staan. Exodus 13 (11vv).

De misdaad wordt bestraft. Je weet niet wie de dader is. Maar deze afschuwelijke moord mag je niet zomaar voorbij laten gaan.

Het leven van een mens is kostbaar bij God!

  • Vandaar die ontsteltenis. O, er is een mens gestorven! Een kostbare mens die naar het evenbeeld van God is geschapen.
  • Vandaar de vergelding die de Heer al na de zondvloed heeft bevolen.

Genesis 9 vers 6:

Wie bloed van mensen vergiet, diens bloed wordt door mensen vergoten, want God heeft de mens als zijn evenbeeld gemaakt.

Dat is nog niet zo’n gemakkelijke tekst. Is het een bevel? Aan dit vers kun je veel ophangen: bloedwraak, de rol van de overheid, wat we de ‘zwaardmacht’ noemen, de doodstraf …

  • De regel is in elk geval duidelijk. Terecht zet de catechismus Genesis 9 vers 6 als eerste bewijstekst onder Zondag 40.

Bloed is kostbaar.

Dat is het doorgaande bijbelse spraakgebruik. Ga maar eens googelen op ‘bloed’.

  • Hoe reageert koning David op de dood van Saul (2 Sa 1:16), van Abner (3:28) en van Isboset (4:11)? “Je bloed komt neer op je eigen hoofd. Ik ben onschuldig aan dit bloed. Ik eis z’n bloed van jullie op!”

Bloed roept om vergelding.

1-gun

Maar dat geldt ook voor ons.

Zijn we niet allemaal moordenaars?

  • Liters bloed worden elke dag vergoten in Syrië. Onze wereld huilt rode tranen.
  • Hier in Nederland gedogen we euthanasie en abortus. Al ben je ’t er niet mee eens – dat bloed kleeft ook aan onze handen …
  • Of houd ’t maar dicht bij huis. Die ruzie in je familie. Pesten op school. IJzige stilte in je huwelijk. Bonje met de buren.

Het gaat wel over mensen. Die stuk voor stuk naar Gods evenbeeld zijn geschapen.

Het leven van een mens is kostbaar bij God!

Hoe kan God ooit met ons verder? Er komt een dag dat de hemel zal luisteren naar de stem van het bloed vanaf deze aarde …

Deuteronomium 21 helpt ons daar niet bij.

Of hoogstens indirect. Dan denk ik aan vers 8:

Ach HEER, houd Israel, het volk dat u bevrijd hebt, niet verantwoordelijk voor deze moord, en reken het ons niet aan dat er onder uw volk een onschuldige is gedood.’ Dan zal die moord hun niet worden aangerekend.

Ze doen een beroep op de verbondsrelatie: uw volk zijn we. Op het verleden: Heer, we zijn door U bevrijd.

Maar kan een jonge koe je redden?

Natuurlijk niet. Al dat bloed dat in het oude testament wordt geofferd – bloed van stieren en bokken – kan mensen onmogelijk van hun zonden bevrijden (Hb 10:4). Daarvoor is meer nodig. Beter bloed …

blood-cross

Het gesprenkelde bloed van Jezus – zegt de bijbel – het bloed dat krachtiger spreekt dan dat van Abel. Hebreeën 12 vers 23.

Abel schreeuwde naar de hemel om wraak.

Jezus roept naar z’n vader om ontferming.

Onze aarde is ontegenzeglijk doordrenkt met bloed. Ze is vervloekt om de mens (Gn 3:17). De aarde roept keihard en aanhoudend om de komst van Jezus (Rm 8:22). De redding ligt in zijn onschuldig bloed dat gevloeid heeft.

4      Bloed bedekt

Dan denk je aan Getsemane, de tuin van de pijn. Jezus zweette bloed, zo erg was ’t met hem (Lc 22:44). Maar ik denk nu vooral aan het verhaal van Pilatus (Mt 27:23vv).

In dem Band

De hele wereld kent Pilatus. Is het niet uit The Passion dan wel uit Asterix. Zijn gebaar van ‘ik was mijn handen in onschuld’ is universeel. In de psalmen kom je ’t tegen (26:6, 73:13) en bij Job (9:30). En dus ook in Deuteronomium 21.

1712medjack van gelderDe oudsten wassen hun handen. Heer, wij zijn onschuldig. Onze oren hebben niks gehoord. We hebben een schoon geweten. Daar past deze wasbeurt prima bij. –

Maar wat Pilatus doet, in Matteus 27, dat is een aanfluiting. Dit is ongehoord!

  • Pilatus heeft alles gehoord. En toen heeft hij een rechterlijke uitspraak gedaan: deze man is onschuldig. – Maar nu trekt hij z’n handen ervan af. Hij keurt de marteling en moord van Jezus goed. Er kleeft juist wel bloed aan z’n handen.
  • De joodse leiders nemen het van Pilatus over. “Wij zijn aansprakelijk.” Ze plegen vandaag een moord, bewust. Precies andersom dan in Deuteronomium 21 dus. Ze roepen om het hardst:

Laat zijn bloed ons dan maar worden aangerekend, en onze kinderen!

Natuurlijk mag je die uitspraak niet verkeerd gebruiken. Om de holocaust te verdedigen: ze hebben er toch om gevraagd! – Dat klopt niet met de rest van de bijbel. Antisemitisme is van de duivel.

Maar besef wel wat hier gebeurt. De ernst van deze daad. Jezus’ onschuldig bloed.

En tegelijk: Jezus die dit laat gebeuren.

God die het onschuldige bloed van z’n lieve zoon laat vloeien. Om onze zondeschuld te bedekken.

1-Johannes-1-7-Het-bloed-dat-ons-schoonwast-van-alle-zonden

Bedekken. Dat woord wordt gebruikt in Deuteronomium 21 vers 8:

Ach HEER, houd Israel, het volk dat u bevrijd hebt, niet verantwoordelijk voor deze moord, en reken het ons niet aan dat er onder uw volk een onschuldige is gedood.’ Dan zal die moord hun niet worden aangerekend. Ze doen een beroep op de verbondsrelatie: uw volk zijn we. Op het verleden: Heer, we zijn door U bevrijd.

Verzoenen is bedekken. Welk een vriend is onze Jezus die in onze plaats kwam staan …

Wij zijn moordenaars – niet alleen die ene aan het kruis – maar we mogen toch samen met Jezus het paradijs binnengaan (Lc 23:43). Het bloed van Jezus bedekt onze schuld.

40-3Nu mag je des te meer in dankbaarheid voor God je leven leiden.

  • Positief omgaan met jezelf. Want jij bent zo kostbaar in Gods ogen dat hij z’n zoon voor jou de dood in stuurde. Behandel dat nieuwe leven met respect. Je bent uniek, een parel in Gods hand.
  • Positief omgaan met anderen. Voor wie Christus is gestorven. Daarom mag jij ze niet haten, niet kwetsen, niet doden. Je moet ze liefhebben als jezelf.

Luister naar het bloed. Dat mag toch onze conclusie zijn.

O Heer, uw bloed roept voor altijd:

barmhartigheid, barmhartigheid!


Bij deze preek hoort een PowerPoint presentatie.

Klik hier om die te bekijken of te downloaden.

Vriendschap is geen illusie

GKv Emmaus, 14 juni 2015

de bijbel ligt open bij 1 Samuel 18 vers 1

1      Vriendschap is een illusie

De preek vandaag gaat over vriendschap.

Wat is dat, vriendschap?

Ik vraag het in de voorbereiding op de preek aan een paar mensen. En wat dan opvalt is dat vrijwel iedereen antwoordt in ‘dichtregels’. toonSoms heel positief:

pas als je iemand hebt

die met je lacht en met je grient

dan pas kan je zeggen

ik heb een vriend

De wijsheid van … Toon Hermans.

Maar ik krijg ook cynische antwoorden. Wat is vriendschap? Een pakketje schroot met een dun laagje chroom. Je herkent waarschijnlijk Het Goede Doel:

als kind had ik een vriend waarmee ik alles deed

als hij begon te vechten, dan vocht ik met hem mee

als ik in het water sprong, dook hij er achteraan

een mooiere vriendschap kon er in m’n ogen niet bestaan

totdat hij verhuisde naar een andere stad

ik heb als ik het goed heb nog een kaart van hem gehad

Zo kun je teleurgesteld worden in mensen. Eén keer trek je dan de conclusie: vriendschap is een illusie.

Misschien heb jij zelf die conclusie ook al eens getrokken. Je bent bedrogen in je relatie. Is er wel iemand te vertrouwen?

Echte vriendschap, is dat mogelijk? Of is het allemaal schone schijn? Een pakketje schroot, met een dun laagje chroom … dak

2      Vier mannen en een zieke vriend

Dan ga ik even terug naar het kindermoment. Dat mooie bijbelverhaal over vier mannen en een zieke vriend.

Die mannen hadden een zieke vriend.

Die mannen waren ook zelf vrienden.

Waar zie je dat nou aan? Ik noem 2 dingen.

  1. Ze bleven hem trouw, ook al was hij ziek. In vriendschap wil je graag geven. Je kijkt niet alleen wat jij aan die ander hebt. Vrienden blijven elkaar trouw in alle omstandigheden.
  2. Ze spanden zich in om hun vriend te helpen. Ze lieten zich niet afschrikken door de drukte, door het dak. – Een vriend draagt jou de stad door, het platte dak op, laat je zakken op je bed aan touwen. Vrienden doen moeite voor elkaar.

Dus 1: trouw blijven. En 2: moeite doen. Wat zongen we zonet?

een vriend op wie ik bouwen kan

die ik vertrouwen kan

als ik me eenzaam voel en klein

Maar bijbels gezien is er nog een 3e element.

  1. Ze zoeken Jezus. Ze gaan uit hun dak om die ander bij de Heer te brengen. Want hij geneest, hij redt. En toen de Heer hun geloof zag, zei hij … Geloof in God geeft aan vriendschap nog een extra dimensie.

je hebt iemand nodig

stil en oprecht

die als het erop aan komt

voor je bidt en voor je vecht

Vriendschap is (1) trouw blijven (2) moeite doen en (3) bidden en geloven.

P1000420

3      Waar vind je zo’n vriend?

Het lijkt wel alsof ik het over het huwelijk heb! En dat is zo gek nog niet. Een van de elementen van een goed huwelijk is immers vriendschap. Je man of je vrouw is ook je maatje.

Dat vind ik zo geweldig aan Mieke: ze kent me al meer dan 40 jaar – beter dan wie ook – met al m’n sterke en zwakke kanten – en ondanks dat is ze er voor me. Trouw, inzet, gaan voor de ander. Dat ik er gewoon mag zijn – dat vind ik beschamend en ontroerend.

Niet alleen het huwelijk bevat elementen van vriendschap. De hele samenleving bestaat bij de gratie van verbondenheid en inzet voor de ander. Ik denk aan het advies van de apostel Paulus in Filippenzen 2:

Handel niet uit geldingsdrang of eigenwaan, maar acht in alle bescheidenheid de ander belangrijker dan uzelf. Heb niet alleen uw eigen belangen voor ogen, maar ook die van de ander. (Fi 2:3v)

Dat wordt dan met name tegen christenen gezegd (Fi 2:5). Dat is die extra dimensie van het geloof. Vanuit het voorbeeld van Jezus durf je kwetsbaar te zijn en voor de ander te gaan. Aanvaard elkaar ter ere van God, zoals Christus u heeft aanvaard (Rm 15:7).

4      David en Jonatan (1)

Vriendschap is (1) trouw blijven (2) moeite doen en (3) bidden en geloven. Alle drie de elementen vind ik terug bij David en Jonatan. rembrandt_david_jonathan_grt Hoe staat ’t in 1 Samuel 18 vers 1:

Jonatan … voelde zich … sterk tot David aangetrokken en vatte een innige vriendschap voor hem op.

De oude statenbijbel vertaalt heel letterlijk “dat de ziel van Jonatan verbonden werd aan de ziel van David.” Hij begon – zegt de Groot Nieuws bijbel – zielsveel van hem te houden.

Dat gaat dus heel diep. Een soulmate.

Misschien heb je ook wel zo iemand in je leven. Je eigen vrouw of je eigen man. Een hartsvriendin. Of op een andere manier.

Je herkent die ander. Je herkent jezelf in die ander. Je voelt de dingen op dezelfde manier aan. Je hebt aan een half woord – of minder – genoeg om elkaar te begrijpen. Dat is kennen en gekend worden. Je bent transparant. Je kunt je veilig voelen bij die ander.

Zo was het bij Jonatan en David. Ik kom daar zo meteen nog op terug. Eerst even vers 3:

Jonatan, die David zo lief had als zijn eigen leven, sloot vriendschap met hem.

Daar wordt nog eens herhaald wat al in vers 1 stond: hij had hem lief als zichzelf. Weer eens: het lijkt wel een huwelijk. “Ze zijn niet langer twee maar één.” (Mc 10:8).

En dat blijkt. Jonatan komt bij z’n eigen vader op voor David, en dat kost hem bijna z’n leven (1 Sa 20:33). Dit is geen dun laagje chroom over een pakketje schroot. Dit is puur zilver.

Wat was ’t nou dat ‘de ziel van Jonatan aan die van David verbond’ (18:1 SV)? De trigger vind je in vers 1:

Jonatan, die bij dit gesprek aanwezig was, voelde zich [toen] meteen sterk tot David aangetrokken en vatte [vanaf dat moment] een innige vriendschap voor hem op.

Dat is het vreemde gesprek nadat David de reus Goliat heeft verslagen. Koning Saul is onder de indruk en hij vraagt z’n generaal Abner: Vertel me ‘s, wie z’n zoon is dat?

Domme vraag, zou je zeggen. In hoofdstuk 16 stond al dat David bij Saul in dienst gekomen is als z’n persoonlijke assistent (16:21). Lijdt Saul aan geheugenverlies of is de tekst van het boek hier door elkaar geraakt? – Geen van beide. Koning Saul vraagt geen info van de burgerlijke stand. Hij probeert te peilen waar David z’n moed vandaan komt. Van wie is die jongen er eentje?

En dan dat bescheiden antwoord. Wie ik ben? Niks bijzonders. De zoon van uw dienaar Isai uit Betlehem. Helemaal in de lijn van wat David eerder zei tegen Goliat: Ik kom niet met zwaard en lans – niet in eigen kracht – maar in de naam van de Heer (1 Sa 17:45). De Heer zal me redden (17:37)! david goliat Dat antwoord deed het hart van Jonatan ineens gloeien van vriendschap. Het sluit precies aan bij z’n eigen geloofsvertrouwen.

Ken je dat verhaal uit hoofdstuk 14? Jonatan en z’n wapendrager die met z’n tweeën meer dan 20 vijanden op de nek springen. De Heer kan evengoed voor een overwinning zorgen met weinigen als met velen (1 Sa 14:6vv).

Twee zielen één gedachte – één geloof. Tot in de woordkeus lijken ze op elkaar:

Wat denkt die onbesneden Filistijn wel, dat hij de gelederen van de levende God durft te beschimpen! (17:26, vgl. 36).

Laten we oversteken naar de wachtpost van die onbesnedenen. Misschien is de Heer op onze hand. (14:6).

Terwijl Saul het heel anders formuleert: ik moet me wreken op mijn vijanden (14:24).

Wie ben ik / wie ben jij? – David en Jonatan vragen naar de Heer en naar zijn sterkte. Gods verbond.

Wat een diepe vriendschap: (1) trouw blijven (2) moeite doen en ook (3) bidden en geloven.

5      David en Jonatan (2)

c7bc68474da06ffd83aa5ad1a32d297b_1401103270Even een voorbeeld voor de kinderen.

Stel je voor, jongens. Je bent op school de beste van de klas. Altijd goeie cijfers. Maar dat is niet alles. Je kunt ook leuke opmerkingen maken, de hele klas moet om jou lachen. Iedereen wil graag met jou vriendjes zijn.

Dan komt er op een dag een nieuwe in de klas. Net verhuisd uit een andere plaats. Die is nog beter dan jij. Die is nog populairder. Iedereen draait nu om haar heen. En jij zit alleen in een hoekje …

Jonatan is de zoon van de koning. Een prins. En dat niet alleen, hij is ook nog een held in Israel. Omdat hij zo dapper is. Hij heeft Israel een grote overwinning bezorgd.

Maar dan komt Goliat. Je weet wel. Ook Jonatan durft niet met hem te vechten. En de vader van Jonatan – koning Saul – net zomin. Maar David, die staat op. Een gewone herdersjongen met een tasje en 5 stenen. En met een mega geloof in de kracht van de Heer.

En het gekke is dat Jonatan niet jaloers wordt op David. Hij ziet hem en hoort hem. En hij weet ’t meteen: dit is het. Hij ziet en hij hoort God in David. Ze worden vrienden voor het leven. b5-43 Wat een verschil met de reactie van z’n vader!

  • Koning Saul voelt zich bedreigd. Hij weet meteen: dit is m’n concurrent. Dit kan het einde zijn van m’n koningschap (18:7vv). Z’n wantrouwen groeit met de dag. Hij wordt bang voor David (18:12.15.29). Hij probeert hem te doden (18:11.21.25).
  • Prins Jonatan weet ook dat David de plek van z’n vader gaat innemen. Zijn plaats dus ook als troonopvolger (20:13vv). Dat hoeft z’n vader hem echt niet te vertellen (20:31). Maar hij heeft er vrede mee.

Twee reacties. Twee manieren van leven.

  • Vol van jezelf. Hoe ga ik mijn toekomst veilig stellen? Krampachtig.
  • Of kwetsbaar. Heer, u bent mijn leven. Wat de toekomst brengen moge, mij geleidt des Heren hand.

Alleen in de tweede houding kun je geven aan een ander, trouw blijven, een vriend zijn. Zo leg ik ook het gebaar van vers 4 uit:

[Jonatan] deed zijn mantel af en gaf die aan David. Ook gaf hij hem zijn uitrusting, tot en met zijn zwaard, zijn boog en zijn koppelriem.

Dat is meer dan shirtje wisselen na Letland – Nederland. Het is een symbolisch gebaar van onderwerping. Jonatan erkent David als z’n meerdere.

De kroonprins legt z’n attributen af en geeft die aan de nieuwe koning. Hij doet afstand van de troon. Hij erkent dat God David heeft gezalfd als de nieuwe koning. Hij buigt voor wat de Heer zelf heeft gezegd (1 Sa 13:14, 15:23.28). “David, jij zult koning van Israël worden en ik zal je 2e man zijn.” (23:16v).

Wat een gouden man is die Jonatan. Buigen voor de Heer. Ruimte maken voor de ander. Je eigen belang aan de kant zetten.

Dat is nou wat Paulus later zal noemen de stijl van Christus (Fi 2:5).

Liefde. Trouw. Zelfverloochening. spiegel

6      Ben je zo’n vriend?

Jonatan laat je in de spiegel kijken. Nee, niet direct aan anderen denken. Eén keer trek je de conclusie: vriendschap is een illusie. Maar je ziet jezelf in de spiegel. Niet: heb ik een vriend — ben ik zo’n vriend of vriendin?

  • Misschien denk je nu aan je huwelijk.

Hoe diep gaat dat? Een man maakt zich los van z’n vader en moeder en hecht zich aan z’n vrouw (Gn 2:24). Dat de ziel van mij verbonden wordt aan de ziel van jou … Dat ik jou zo lief heb als m’n eigen leven … Dat ik m’n waardigheid voor jou afleg … Dat ik loyaal ben aan jou, ook als je er niet bij bent …  (1 Sa 20:30vv). Dat ik jou bij God breng en dat ik je ondersteun in je geloof (1 Sa 23:16).

  • Misschien denk je aan de samenleving.

Hoe ver gaat jouw inzet voor anderen? Je leven zal er niet van afhangen, zoals bij Jonatan. Maar wat mag ‘t jou kosten? Durf je voor iemand in de bres te springen, als er wordt gekletst? Toon je interesse in de ander, ook al popel je om je eigen verhaal te vertellen? Doe je er iets voor om door de buitenkant heen te dringen en het hart van je medemens te bereiken? Trek je ruimhartig de portemonnee voor de ellende van een ander? Ga je als ‘t moet het dak op en jezelf inspannen om die mens in nood bij Jezus te brengen?

  • Misschien denk je aan de gemeente.

Nee, je hoeft met de mensen in de kerk geen vrienden te zijn. De verschillen zijn te groot. Je hebt maar met een paar dat je die herkenning hebt – elkaar aanvoelen, op één lijn zitten. Toch is er juist in de gemeente veel dat ons als mensen samenbindt.  Eén Heer, één geloof, één doop (Ef 4:3-6). Eén in liefde, één van streven, één van geest (Fi 2:2). Ik zie daar toch parallellen:

Jonatan had David zo lief als z’n eigen leven. En de christenen in Jeruzalem – in die eerste christelijke gemeente – leefden eendrachtig samen. Ze gingen niet voor zichzelf, ze hadden alles gemeenschappelijk (Hd 4:32).

Jonatan laat me aan Jezus denken.

7      Vriendschap is geen illusie

Vriendschap. Is dat een droom, een illusie?

Ik noemde drie elementen die belangrijk zijn. Vriendschap is (1) trouw blijven (2) moeite doen en (3) bidden en geloven.

Als het aan ons ligt, is het een illusie. De geest van Saul is niet dood. Die kom je tegen in de opperzaal – wie is de belangrijkste (Lc 22:24)? Die kom je in de christelijke kerk tegen – we moeten ons diep schamen … 20150315_165426 Maar de heilige Geest is sterker. Juist daar in de opperzaal wast Jezus de voeten van z’n leerlingen (Jh 13:1-17). Weet je nog? En vanuit het avondmaal plant de liefde van Christus zich voort (Jh 13:34v).

Jonatan – die naam betekent: de Heer geeft. Echte vrienden – echte vriendschap – die geeft de Here Jezus. Dat is een vrucht van de heilige Geest (Gl 5 :22).

Hij deed dat al bij David. De gezalfde. De man naar Gods hart. Rondom zijn koningschap en in zijn rijk ging het leven bloeien.

Hoe zal het dan niet zijn bij de grote zoon van David? Christus, de gezalfde. Jezus, de zoon van Gods hart. Rondom zijn troon en in zijn rijk vind je het echte, eeuwige leven.


Bij deze preek hoort een PowerPoint presentatie. Klik om die te bekijken of te downloaden.

Hoor wie klopt daar?

Emmauskerk, 7 juni 2015

de bijbel ligt open bij Openbaring 3 vers 20

Rebus


1      Kom je eten?

Mama roept: …., kom je eten?

Hè, dat is jammer. Ik ben net zo lekker aan het spelen. Sorry, jongens, ik moet weg!

Tegelijk is het ook wel fijn. Ik heb tenminste een mama, die eten kookt, die me roept.

Je denkt aan de kinderen op TV, die geen huis en geen eten hebben. Ze leven op straat.

Of hier in Nederland, de mensen die dakloos en eenzaam zijn.

Je bent blij met de stem van je moeder. En je roept: Ja mam, ik kom!

fleur-kom-je-eten

Papa roept: …, kom je eten?

Vanmiddag staat hier een tafel. Daar zitten de kinderen van God. De Vader roept z’n gezin bij elkaar. Samen vieren we feest.

Als iemand mijn stem hoort – zegt de Heer – en als hij de deur opent, zal ik binnenkomen, en we zullen samen eten, ik met hem en hij met mij.

Dat is wat hij wil. Jezus wil jou aan zijn tafel hebben. Hij wil contact. Samen zijn. Feest vieren. Zoals de bijbel dat noemt: aanliggen met Abraham, Isaak en Jakob in zijn koninkrijk (Mt 8:11, Lc 14:15, Jh 14:21.23). Hij vindt ’t fijn als jij er ook bij komt zitten vanmiddag.

img_1259

Ben je blij met de stem van je vader? Roep je: Ja pap, ik kom!

Of was je net lekker aan het spelen? Gaat je hart uit naar andere dingen? Sta je open voor God in je leven?

2      Hoor wie klopt daar?

Nog 181 nachtjes slapen, dan … is ’t al weer Sinterklaas. Kijk je er ook zo naar uit?

Ik weet nog dat ik ’t als kind erg spannend vond. Oké, je krijgt een cadeautje – dat is mooi. Vol verwachting klopt mijn hart! Maar tegelijk is ’t griezelig – vooral Zwarte Piet …

AMSTERDAM - Bram van der Vlugt als Sinterklaas ter gelegenheid van het verschijnen van Sinterklass bestaat, waarin Bram van der Vlugt verhaalt over zijn 25 jaar met Sinterklaas. ANP KOEN VAN WEEL

Hoor je dat? Er wordt gebeld.

Dat kan positief zijn. Je bent jarig. Er komt visite. Je krijgt een cadeautje.

Het kan ook anders. De politie staat voor de deur. Of Jehova’s Getuigen.

Ik sta voor de deur en klop aan.

Is dat positief of negatief? Wat denk jij?

In het liedboek hebben we een gezang dat op deze tekst gebaseerd is. Dat kleurt ’t zo in:

Aan de deur van ‘s harten woning

klopt des hemels Bruidegom:

op, ontwaak, de nacht is om.

Buiten wacht uw Heer en Koning:

kom mijn bruid, die ik bemin,

doe mij open, laat mij in!

Dan wordt ’t een love song: Zet een kaars voor je raam vannacht … Een nachtelijke date met je lover boy.

Hebben we zoiets niet in Hooglied gelezen? Hooglied 5 vers 2. Het meisje krijgt bezoek:

Ik sliep, maar mijn hart was wakker: ik droomde dat mijn lief er was. Hij klopte op de deur en riep: ‘Doe open, mijn zuster, mijn vriendin, mijn duifje, mijn volmaakte!

En dan zeggen de Kanttekeningen:

Deze plaats – Openbaring 3 vers 20 – schijnt genomen uit het Hooglied van Salomo, waar dergelijk kloppen van den bruidegom Christus – het wordt vergeestelijkt – aan de deur van Zijn slaperige bruid – namelijk de gemeente  – beschreven wordt;

en daardoor wordt verstaan het geestelijk aanmanen van Christus, aan de deur van ons geweten, door Zijn Woord en Geest, om ons uit onze zonden en slaperigheid op te wekken, en Zijn vermaning bij ons plaats te doen hebben.

Die klop op de deur is dus prachtig. Hij houdt van je. Hij wil niets liever dan bij je zijn.

Maar er zit ook een negatieve kant aan. Hoe kun je nou liggen slapen? Kijk je niet uit naar mijn komst? Denk erom: wakker blijven!

Ook dat hebben we gelezen. Lucas 12.

Ben je klaar voor de komst van Christus? Hij kan midden in de nacht aankloppen, in de kleine uurtjes. Wacht je op hem, ook als ’t laat wordt?

Of dit positief is of negatief, dat hangt dus af van deze vraag: Hoe sta je tegenover Jezus?

Hoor wie klopt daar? Jezus Christus klopt aan de deur van jouw hart. Hij wil zo graag met jou in contact komen.

In de hele bijbel – van Genesis tot en met de Openbaring – gaat het daarom. Wist je dat?

  • Het begint met God die elke avond een rondje met Adam komt lopen (Gn 3:8).
  • Ook na de grote miskleun van de mens blijft God hem opzoeken: Adam, waar ben je? (3:9)
  • Bij het volk Israel wilde God wonen, eerst in een tent – de tabernakel – en later in de tempel. Hij is de God van het verbond.
  • In het nieuwe testament komt de Heer nog dichterbij. De zoon van God is onder ons z’n tent komen opslaan (Jh 1:14).
  • Jezus noemt z’n gemeente na Pinksteren een heilige tempel, waar God woont door de Geest (Ef 2:20-22).
  • En de bijbel eindigt met: hij zal eeuwig bij hen wonen (Op 21:3).

God klopt op de deur van jouw hart.

Wat ik op Pinksteren tegen Pien zei, kan ik tegen jullie allemaal zeggen. Hij zoekt jou.

  • Ben je als kind gedoopt? De Heer zegt: ik wil jou als mijn lieveling hebben.
  • Hij is met je bezig via je ouders, door de christelijke school en hier in de kerk.
  • God roept je erbij door de bijbel: thuis, in de kerk, hij spreekt je nu aan!
  • De Heer laat zich zien: in de natuur, in wat er in de wereld gebeurt. Hij roept je, luid en duidelijk: door ziekte, door ontslag uit je baan, door moeiten in je relatie.

Ik sta voor de deur en klop aan.

Als ik het heel letterlijk vertaal, staat er: Ik sta aldoor maar te kloppen (κρουω) tegen de deur (επι την θυραν).

Hij trapt de deur niet in. Hij blijft kloppen.

Hij wil zo graag bij je naar binnen. Meer dan 140 keer staat er in de bijbel: bekeer je!

Zo strekt Jezus z’n handen naar jou uit. Hij vindt ’t fijn om jouw leven te delen. Wat jou blij maakt. Wat jou verdrietig maakt. De Heer wil bij je zijn in mooie en moeilijke momenten. Wat een wonder!

open__revelation_3_20_by_symplearts-d659fpd

Ik sta voor de deur en klop aan.

Hoe lang heeft hij al staan kloppen?

En heb je hem al binnen gelaten?

Dan bedoel ik die eerste keer in je leven. Die beslissing om je leven aan Jezus te geven.

Maar ook daarna moet je steeds weer op een bepaalde manier die keuze maken. Jezus in je hart en leven toelaten.

Ook vandaag weer. Op 7 juni 2015. Hier staat vandaag een tafel. Hij roept je. Wat zeg jij?

3      Kerk zonder Christus

Maar klopt dat wel? (…)

Jezus klopt op de deur van je hart, zei ik. Aan de deur van ’s harten woning, Gezang 295. Is dat wel waar ’t hier over gaat?

dsc05452

Je moet vers 20 lezen in de context. Het staat in een brief aan de gemeente van Laodicea. Je weet misschien dat Laodicea één van de zeven gemeenten in Klein-Azië was. Net als Efeze.

Jezus klopt dus op de deur van de kerk.

P1020427Een paar weken geleden moest ik inbreken in m´n eigen huis. Ik had de sleutel laten zitten aan de binnenkant van de voordeur. Ramen en deuren perfect op slot. Jammer joh!

Of je bent de sleutel vergeten. Kun je beetje staan aanbellen bij je eigen huisdeur. Dat is stom, toch?

De Heer staat hier buiten z’n eigen ´kerkhuis´. Hij moet kloppen of hij asjeblieft binnen mag komen …

Lees maar eens die brief. Openbaring 3 vers 14-22: (…)

Dat is toch vreemd. Waar twee of drie in zijn naam bij elkaar zijn, daar is hij zelf (Mt 18:20). God is tegenwoordig, zingt de gemeente, God is in ons midden (LB 323). – Maar hij is er niet. Hij staat buiten. Hoor wie klopt daar!

686082Dat laat me denken aan het verhaal van John uit de tijd van de apartheid in Zuid-Afrika.

John zit te huilen op de stoep van de kerk. Hij heeft als tuinman 15 jaar lang voor z’n baas gewerkt. Maar nu de baas is overleden, mag John de kerk niet in voor de rouwdienst. Deze kerk is ‘slegs vir blankes’.

Jezus komt naast John zitten op de stoep. Hij huilt ook. Ach John, zegt hij, het gaat mij net zo. Ze laten mij er al jaren niet binnen …

Laodicea is nooit ver weg. Staat Jezus in het middelpunt in de Emmauskerk? Mag hij naar binnen in onze gemeente?

Je kunt alles prima geregeld hebben – er is een kerkenraad, er zijn kleine groepen, er is voor alles een commissie – maar kerkzijn is meer dan dat. Het gaat om Jezus!

4      Het slot zit aan de binnenkant

Hoe staat het met ons geestelijk leven? En dan schrijf ik ´t met een hoofdletter G. Krijgt Gods Geest de ruimte?

Zo´n vraag van ´zelfbeproeving´ kun je alleen persoonlijk beantwoorden. Voor jezelf. Een opwekking kun je niet organiseren. Vers 20 staat dan ook in het enkelvoud:

Als iemand mijn stem hoort en de deur opent …

Het is flink mis in Laodicea. Toch schrijft Jezus deze gemeente niet af. Hij doet een dringend beroep op die kerk. En op ieder kerklid.

Als hij bij die ene kan binnenkomen, kan hij door hem of haar invloed uitoefenen binnen de kerk. Eén gelovig kerklid kan een andere broer of zus bezielen. Het vuur van die tweede ontsteekt vuur bij nummer drie. Enzovoort. Hij wil zo graag hun leven vullen.

Hoor je hem kloppen aan de deur?

Mijn schapen luisteren naar mijn stem, zegt de goede herder. En ze volgen mij (Jh 10:27).

En Paulus schrijft aan de Romeinen: Geloven is een gevolg van het horen (10:17). Luisteren leidt tot gehoorzaamheid.

SFA03_SFA022812479_X

Ken je dat verhaal van die 10 marconisten?

Er staat een advertentie in de krant: Marconist gezocht. Melden op het kantoor tussen 9.00 en 12.00 uur.

Er zitten 10 sollicitanten in de wachtkamer. De één nog beter dan de ander, aan de verhalen te horen.

Om 11.00 uur zitten ze er nog. Er is nog niks gebeurd. Er wordt flink gemopperd.

Om half 12 komt er een late sollicitant binnen. De anderen lachen hem uit. Jochie, jij zit hier vanavond om zeven uur nog! –

Maar wat gebeurt er?

De man die het laatst binnen gekomen is, zit er maar heel even. Na 2 minuten staat hij op en gaat zonder kloppen naar binnen. Na nog eens 2 minuten komt hij naar buiten en zegt: Jongens, jullie kunnen wel naar huis gaan. Ik heb de baan.

faq3-1-Ja, je moet wel luisteren!

Je kunt zo vol zijn van jezelf en je eigen dingen dat je de boodschap die wordt uitgezonden, niet eens hoort.

Je kunt zo bezig zijn met je geld, je vakantie, je huis, je hobby, je … – je hoort Jezus niet eens kloppen.

Les 1 = Luister!

Of je hoort hem ergens wel …

dat geklop maakt je onrustig …

je gaat heen en weer drentelen …

maar open doen ho maar …

je hebt Jezus nog nooit echt toegelaten …

Les 2 = Doe open!

Geef je leven uit handen aan hem.

Erken je eigen onmacht. Belijd je schuld. Zie je verlorenheid onder ogen.

Doorzie de leegheid van de zonde. De wereld zonder God heeft je niks te bieden.

Les 3 = Kom bij Jezus!

Hoe lang zal hij nog blijven kloppen?

Nu staat hij nog aan de deur. Maar eens is het voorbij. In de woorden van Gezang 295:

Hield uw deur zijn komen tegen,

eenmaal wordt zijn kloppen stil.

Je weet niet hoeveel tijd je hebt. Ook al ben je jong en kerngezond. Oude mensen moeten sterven, jonge mensen kunnen sterven. De mensenzoon komt op een uur dat je het niet verwacht (Lc 12:40). – “Wat, is die dood?”

Dan doet hij zelf de deur dicht (Lc 13:25).

Dan staan jullie buiten op de deur te kloppen en roepen: “Heer, doe open voor ons! ” –

dan zal de Heer antwoorden: “Ik ken je niet, waar kom je vandaan?”

Avondmaal

Maar als je nu de deur van je hart voor hem openzet – of als je dat opnieuw doet – dan …

… zal ik binnenkomen, en we zullen samen eten, ik met hem en hij met mij.

Het avondmaal vanmiddag is een voorproefje van dat grote feestmaal.

Bij God aan tafel. Dat is hoe je leven in elkaar zit. Dichtbij hem in je huwelijk en je gezin, in je werk en je vakantie. Hij is bij je, in de kerk en in de samenleving. Hij vult het met vrede.

Zo heeft Jezus het beloofd in Johannes 14:

Wanneer iemand mij liefheeft zal hij zich houden aan wat ik zeg, mijn Vader zal hem liefhebben en mijn Vader en ik zullen bij hem komen en bij hem wonen. (14:23).


Bij deze preek hoort een PowerPoint presentatie.

Klik hieronder om die te bekijken of te downloaden.

Slaap zacht

GKv Emmauskerk

preek voor 4 januari 2015

de bijbel ligt open bij Psalm 127

 sleepless-clock

1      Slapeloosheid

Ik begin met een vraag. Misschien vind je hem al te persoonlijk. Maar … hoe heb je vannacht geslapen? En jullie, jongens en meisjes. Heb je lekker geslapen?

Dat verschilt natuurlijk sterk per mens.

  • Oudere mensen slapen in de regel niet zo goed. Ik begrijp dat ’t te maken heeft met minder melatonine.
  • Ouders met kinderen slapen ook niet zo goed. Jonge kinderen houden je wakker. Oudere kinderen op een andere manier ook. En geen kinderen …

Wat je kunt doen aan slecht slapen, heeft alles te maken met de oorzaak. Een goed bed. Rust in je leefpatroon. Eten en drinken, wanneer en wat. Slaapmedicatie.

Een van de redenen van slapeloosheid in 2015 is natuurlijk stress.

We leven in een jachtige wereld. Je krijgt 24/7 zoveel informatie binnen. Je neemt de dingen van de dag mee de nacht in. En de deadlines van de volgende dag zitten ook al in je hoofd. Er valt zo veel te malen en zo veel te piekeren. Je komt gewoon niet tot rust.

Het zou niet goed zijn om dat te koppelen aan geloof en ongeloof. Was het maar zo simpel. Je bent als mensen door God heel verschillend gemaakt. Lichamelijk. Psychisch. Het heeft te maken met je karakter.

Maar het kan wel met God te maken hebben.

Als je workaholic bent – slaaf van je werk – is de delicate balans tussen werken en rusten in jouw leven verstoord. Het bijbelse onderwijs op dit punt is je niet eigen geworden.

  • Het ritme van 6 dagen werken en 1 dag rust.
  • De rustdag die God heeft ingesteld zodat je geen slaaf van je werk hoeft te worden.
  • De vloek van de zonde die de rust en het plezier wegneemt en die van werken iets maakt dat je afbeult.

Voor al die mensen – en dus voor iedereen – is de verrassende bijbeltekst van vanmorgen.

2      Hij schenkt zijn lieveling de slaap

Psalm 127, en dan zoals het in de voetnoot bij vers 2 staat: hij schenkt zijn lieveling de slaap.

Die vertaling heeft oude papieren. Je komt hem al tegen in de griekse en in de latijnse bijbel. En de NIV vertaalt ook: He grants sleep to those he loves.

Beide vertalingen zijn mogelijk, lees ik in de aloude statenbijbel. En dan staat er dit bij:

Al het woelen en zorgen zal den mens niet helpen zo hem de Heere niet zegent; maar dien Hij bemint en zegent, die zal genoeg hebben en met gerustheid gaan slapen, zichzelf en de zijnen, na gedane arbeid, God den Heere bevelende.

Wat een mooie gedachte is dat.

unless-the-lord-house-bp

Voor de uitleg van Psalm 127 heb ik niet veel woorden nodig. Die psalm kan voor zichzelf spreken. In de vertaling 1951 stond erboven: Aan ’s Heren zegen is ’t al gelegen.

[Ik heb ’t nog op een borduurwerkje staan dat ik van m’n schoonmoeder heb gekregen. Ik heb ’t later weggegooid, maar niet omdat ik er niet meer in geloofde.]

Aan ’s Heren zegen is ’t al gelegen.

Dat geldt voor het werk in de Emmauskerk en voor de zending in India. Het geldt in je eigen huis en in het koningshuis. Nederland, Zuid-Afrika, Bergen en Tholen kunnen geen van alle zonder Gods zegen.

Aan ’s Heren zegen is ’t al gelegen.

Wij kunnen ons gezin niet verzorgen, de kerk niet bouwen en de schepping niet bewaren … zonder hem is het vergeefs.

Wat ik wel verrassend vond, is dat Salomo de auteur is van deze psalm.

  • Salomo wist wat bouwen Zeven jaar bouwde hij aan de tempel in Jeruzalem. En nog eens dertien jaar aan z’n eigen paleis. Met hout en goud, met ivoor en edelstenen.
  • Salomo wist ook hoe vergeefs alles zonder de Heer Hij raakte door eigen schuld z’n koninkrijk kwijt.
  • Een ander woord in de psalm dat juist in relatie met Salomo gaat spreken, is in vers 2: zijn lieveling. Jedidja, lieveling van de Heer. Zo werd het tweede kind van David en Batseba genoemd. Je bent Gods lieve schat. Hij houdt van jou.

Salomo dichtte Psalm 127.

De koning aan wie God ooit in een droom is verschenen. Slapend rijk werd hij.

6775277302_719f950aa3_b

3      Psalm 127 en jij

Slapend rijk.

Dat bent u. Dat ben jij.

  • Je kunt rustig slapen. Want de wachter van Israel sluimert en slaapt niet.
  • In vrede leg ik mij neer, en meteen slaap ik in – want u, Heer, laat mij wonen in een vertrouwd en veilig huis.
  • Ik ga liggen, val in slaap en word wakker – de Heer beschermt mij!

Gods lieve schat kan de ogen dicht doen. Hij schenkt zijn lieveling de slaap.

Wat een heerlijke tekst op de 1e zondag van een nieuw jaar, 2015.

–              Hoe gaat het met je?

–              Druk druk druk.

–              Houd je het een beetje vol?

–              Ach ja, het moet maar.

Alles moet steeds sneller. Je pc, je auto, je smart phone, noem maar op.

Zonder agenda kom je nergens. Een deadline hier, een afspraak daar.

Dat begint al op school met een werkstuk, een SO, een toetsweek, een …

Hoezo onthaasting?

Ja straks krijg ik rust. Als ik eerder stop met werken. Dan komen we eraan toe om leuke dingen te doen. Dan begint het echte leven.

Maar dat is niet Psalm 127.

relex

Speelt God ook een rol in jouw kantoor, jouw agenda, je huis en gezin, in je leven?

En dan bedoel ik meer dan een uur op zondag, even bijbellezen, bidden voor het eten. Is hij de stabiele factor in jouw bestaan?

Je bent te feliciteren met zo’n God. Die jou z’n lieveling noemt. Die je rustig laat slapen.

De kern van je bestaan is niet jouw inspanning en jouw ontspanning. Je leven wordt ingevuld door de liefde van God.

4      Slaap zacht

Die rust kende Salomo, in het begin.

God had z’n lieveling het koninkrijk beloofd. Absalom kon vroeg opstaan, zich laat te ruste leggen, zich uitsloven en aftobben – vergeefs! Adonia kon plannen maken en hulptroepen op de been brengen – vergeefs! Salomo kon als de lieveling van God rustig blijven zitten, in vrede gaan slapen …

En toen moest Jezus nog komen!

De zoon. Die er al was in het begin, voor alles werd geschapen. In Spreuken 8 zegt hij het zo:

Ik was [Gods] lieveling, een bron van vreugde, elke dag opnieuw. Ik was altijd verheugd in zijn aanwezigheid.

En wat zegt de Vader zelf in het openbaar?

Dit is mijn geliefde zoon, in hem vind ik vreugde.

En dat jij en ik nu door Jezus Gods lievelingen mogen heten. Net als hij kind van God. Net als tegen Jezus zegt de Heer het tegen u vandaag:

Jij bent mijn geliefde zoon [dochter], in jou vind ik vreugde.

Waarom zou je wakker liggen?

Aan ’s Heren zegen is ’t al gelegen.

Waarom zorgen over de dag van morgen?

Morgen is Christus er ook weer.

In je denken over je gezin en je gezondheid.

In de drukte op je werk en op school.

Hij houdt van je met goddelijke liefde.

Ik word altijd weer getroffen door de apostel Petrus in Handelingen 12.Cel+gevangenis+opsluiten+opgesloten+vast+celstraf+gevangen+enzo2

Hij zit in de gevangenis. Vastgebonden als een zware crimineel, met twee kettingen aan twee soldaten. Verstopt achter wachtposten en een ijzeren poort. –

Maar Petrus ligt te slapen.

Het ziet er dreigend uit. Koning Herodes is vol haat tegen Christus. Jakobus is geëxecuteerd. Er zijn mensen mishandeld. Petrus is nu aan de beurt. Z’n doodvonnis is eigenlijk al zeker. –

Maar God geeft z’n lieveling de slaap.

Psalm 127 vers 2 in de praktijk.

Ik gun ons allemaal die christelijke rust.

  • Wie je ook bent qua karakter. Je hebt nou eenmaal actieve en passieve mensen. God houdt van flegmatieke types net zoveel als van ADHD mensen. Zo mag je zijn.
  • Maar op je eigen manier mag je leren om te onthaasten en christelijk te genieten van de rust. Omdat ook jij Gods lieveling bent in Christus.
  • Er is meer dan werk. Geniet van je gezin, als God dat geeft. Psalm 127b zegt erover dat kinderen een geschenk van de Heer Laat je niet zo opslokken door je werk en je hypotheek dat je dat grote cadeau onuitgepakt laat.

Gaat-u-maar-rustig-slapen-Colijn-en-de-mythe-van-mei-40-Norbert-Jan-NuijGa dus maar rustig slapen, zegt de bijbel.

En dan niet zoals Colijn. Hoewel die dat nooit echt gezegd schijnt te hebben, in elk geval niet in mei 1940. Maar die legendarische woorden kent bijna iedereen:

“Gaat u maar rustig slapen,

de regering waakt over u.”

Zo dus niet.

Maar we zeggen wel met Psalm 4:

Ter ruste kan ik mij begeven,

in vrede slapen, want mijn leven

zal, Heer, bij u geborgen zijn.

 Welterusten.


Bij deze preek hoort een PowerPoint presentatie.

Klik hieronder om die te bekijken of te downloaden.

Vrede op aarde?

kerstnachtdienst 2014

GKv Emmaus, Bergen op Zoom

de bijbel ligt open bij Lucas 2 vers 1-20

Vrede op aarde … ? Ik zet er een vraagteken achter. Al weet ik dat er in het kerstverhaal in de bijbel geen vraagteken achter staat.

Een donderend soldatenkoor verschijnt aan de herders in Betlehem. Uit volle borst klinkt hun lied:

ere zij God in de hoogste hemel

vrede op aarde … uitroepteken!

Wij zingen het liever zachtjes. Als een vrome wens. Een droom. Mag er vrede op aarde zijn … of komen … ooit een keer …

vrede op aarde

Komt er ooit vrede op aarde?

Noem ze maar op, de oorlogsgebieden van 2014. Rusland, de Krim en Oekraïne. Irak en Syrië en IS. Jihad op aarde!

O ja, 25 jaar geleden is de Muur gevallen. Er kwam vrede tussen oost en west. Maar juist nu moeten de Navo-lidstaten hun bewapening opvoeren. Poetin, weet je wel?

En dat zijn geen incidenten.

In 2014 denken we terug aan de grote oorlog. Een eeuw terug strompelen vluchtelingen uit België Bergen binnen. In de modder liggen de Engelsen en de Duitsers ingegraven. Wat een ellende. Wat een pijn. Wat een dood …

Op de kop af 100 jaar geleden – op kerstavond 1914 – zwijgen de kanonnen. In de loopgraven klinken kerstliederen. De soldaten roken een sigaret. Iemand haalt een bal tevoorschijn. Er wordt gelachen. Vrede op aarde!

christmas-day-truce

Dit spontane kerstbestand van 1914 is zo bizar omdat het zo bijzonder is. Na de kerst gaan ze gewoon verder. De 1e wereldoorlog kost aan 9 miljoen soldaten het leven. En dan moet de 2e met 70 miljoen slachtoffers nog komen …

Laten we dus maar zachtjes zingen.

Wat een vredig tafereeltje. Stille nacht. Een jonge moeder knielt bij de geïmproviseerde wieg van haar baby. Buiten is de boze wereld. In de warme stal ligt het kind in de kribbe. Als een teken van vrede op aarde.

Kerststal

Die idyllische kerststal gooi ik omver.

Ga de geboorte van Jezus niet idealiseren.

Deze baby is een vluchtelingenkind uit Syrië. IS zit z’n ouders op de hielen. In de herberg van Fred Teeven is geen plaats. Zwanger? Je zoekt ’t zelf maar uit. Fort Betlehem is gesloten.

Jezus is een politieke vluchteling. Waarom is Jozef dakloos in Betlehem? Wie is deze Jozef eigenlijk? Een timmerman uit de provincie – een koningszoon uit de familie van David!

Oorlog en vrede. Er is niks nieuws onder de zon. Sjiieten en soennieten. Keizer Augustus en Jozef. Palestijnen en joden. De Hutu’s en de Tutsi’s. Het onrecht heerst op aarde.

Inderdaad. Altijd hetzelfde liedje.

Syrie_meisje_met_baby%201300

Als je goed luistert, hoor je dat het lied van de engelen 3 regels heeft. Tel maar mee:

  1. ere zij God in de hemel
  2. vrede op aarde
  3. in de mensen een welbehagen

Wij maken ons druk om het ontbreken van 2. Maar zou er ook een samenhang kunnen zijn met het feit dat we 1 en 3 missen?

Als ik God de eer niet geef – die mij gemaakt heeft – hoe kan hij dan behagen scheppen in mij – zodat ik vrede vind in m’n leven?

Geen wonder dat er echtscheidingen zijn – en stakingen en racisme en misbruik – zolang wij met de rug naar God toe leven en alleen onze onderbuik willen behagen …

De grote oorlog is geen incident.

Het kerstbestand van 1914 is een incident.

De geboorte van Jezus is … nee, geen incident, wel een inbreuk op de ‘gewone’ aardse gang van zaken. De engelen kondigen het luidkeels aan. De hemel breekt in op aarde. Gods zoon wordt als mens geboren.

Lof aan U die eeuwig leeft

en op aarde vrede geeft.

Vrede en heil wordt gebracht

aan een wereld verloren in schuld.

Willem-Alexander-Kersttoespraak-2013Vrede op aarde. Een onbereikbaar ideaal?

In z’n kerstboodschap vorig jaar zei koning Willem-Alexander daarover het volgende:

Vrede op aarde is meer dan een onbereikbaar ideaal. Meer dan een ster aan de hemel. Vrede op aarde begint heel dichtbij. Thuis. In de straat. In de buurt. Op de club. In eigen dorp of stad. Ieder kan, op zijn of haar eigen manier aan die vrede bijdragen door verbindingen te zoeken.

Met alle respect, ik denk toch dat we ’t hoger moeten zoeken. Verbinding is goed. Laten we die vrede nastreven. Maar de echte vrede die alle verstand te boven gaat, zullen we op deze manier niet vinden. Die komt er pas als we God eren en als hij in ons behagen heeft.

Ik wens u goede kerstdagen. Vrede in je hart. Liefde in je huis. Goede relaties in de buurt. Opvang voor daklozen en asielzoekers. Een warme samenleving.

Ik wens je een gelukkig nieuwjaar. Richt je in 2015 voor het eerst of opnieuw op de eer van God. Ervaar elke dag zijn liefdevolle zorg. De vrede van Jezus zal je deel zijn.

Vrede zal op aarde dagen:

God heeft in de mens behagen.

Zalig wie naar vrede vragen.

Jezus geeft die – hoor zijn stem!

 wp_003201

Wat een vraag !

God, is die er eigenlijk wel?

Die vraag kwam vanmiddag aan de orde in de Emmauskerk.

Op de 4e advent heb ik m’n 4e preek over het bijbelboek Ester gehouden.

Het overkoepelende thema is: God in de schaduw.

Dan komen er indringende vragen voorbij.

Maar de bijbel helpt je om ontroerende antwoorden te vinden.

Haman de jodenhater

Haman de jodenhater

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Het begin is deprimerend. God is niet te zien. Hij speelt verstoppertje. En z’n mensen doen weinig moeite om hem te vinden.

Maar als je dan doorleest, neemt het verhaal een verrassende wending.

God keert alles om.

Het boek Ester zit vol tegenstellingen. Die kun je zelf wel vinden. Ik noem er vijf.

  1. Ester begint als een onbekend weeskind. Ze eindigt als koningin van Perzië.
  2. Haman beslist dat het joodse volk moet worden uitgeroeid. God bepaalt dat zijn volk de vijanden gaat uitroeien.
  3. De wet van Meden en Perzen staat vast. Onveranderlijk. Maar het woord van God gaat daar overheen.
  4. Haman komt aan de galg te hangen die hij voor Mordechai heeft laten oprichten.
  5. Het begint met een feestmaal ter ere van de koning. Het eindigt met een feestmaal voor de koning van alle koningen.

De grote tegenstelling zeg maar tussen hoofdstuk 4 vers 3 en 8 vers 16:

In alle provincies heerste onder de Joden diepe rouw zodra het bevel en de wet van de koning er bekend werden: ze vastten, huilden en weeklaagden, en velen hulden zich in een rouwkleed en legden zich neer in het stof.

Maar God keert alles om!

U hebt mijn rouwklacht en geschrei

veranderd in een blijde rei.

Voor de Joden brak er een tijd aan van licht en vreugde, blijdschap en eer.

Dit boek zit prachtig in elkaar. Maar het gaat niet enkel om een mooie compositie. Je krijgt prachtig in beeld wie God is. We herkennen de Heer daarin.

God keert alles om.

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Kerststal

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Je ziet hem niet altijd. Hij blijft in de schaduw. Ahasveros en Augustus stelen de show. Esau is de sterkste. Haman zet een grote bek op.

Maar als je goed kijkt …

Euro banknotesWeet je nog, een paar weken geleden, dat bankbiljet van € 10 ?

Je kunt er oppervlakkig naar kijken, dan zie je … Maar als je het biljet tegen het licht houdt, of als je het kantelt, dan zie je veel meer …

Maria zingt erover in haar adventslied.

Des Heren kracht is groot;

zijn arm verstrooit, verstoot

die hoog zijn in hun ogen.

Hun tronen zijn niet meer,

maar gunstrijk wil de Heer

eenvoudigen verhogen.

Hun tronen zijn niet meer … Dat zingt ze op het moment dat Augustus nog op de troon zit. Even later verdwijnt ze met Jozef Davidszoon in de stal.

Wat is dat … dromen?

Dat is de taal van het geloof.

Maria heeft goed geluisterd. Naar Gabriel de engel. God is aan het werk in haar leven. In haar lichaam zelfs. God is aan het werk onder zijn volk Israel.

Zo is hij, tegenwoordige tijd:

Hij trekt zich Israel aan.

Hij laat niet hulpeloos staan

wie Abrams troost verwachten.

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

kerststal-os-ezel-jezus-22

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Het wordt kerstfeest. In de stal van Betlehem maakt de Heer een nieuw begin.

De wereld praat over andere dingen. God en z’n zoon blijven buiten beeld. Wat betekent een baby, in doeken gewikkeld en liggend in een voerbak voor de beesten?

En ja, Augustus kennen we nog. Ook in 2015 is het de oogstmaand. Augustus.

Maar degene die oogst is de zoon van Maria. En zij zelf wordt 12 maanden per jaar geëerd als de moeder van onze verlosser. “Van nu af aan zal elk geslacht mij gelukkig prijzen!”

God is aanwezig.

Hij staat achter alle dingen die gebeuren. In Washington in het Witte Huis. De hoogmoed van keizer Augustus. De slapeloze nachten van koning Ahasveros. Maar ook in je eigen huis. Als jij niet kunt slapen van de pijn of van de spanning.

  • De slapeloze nacht van Ahasveros heeft een plek in Gods plan. Zo begint de ondergang van Haman. Toeval bestaat niet.
  • De hoogmoed van Augustus brengt Jezus in de stad van David. Terug bij af. En juist zo begint de redding van de wereld. Laat God maar schuiven.

Daar lig je op je ziekbed. Je lichaam wordt afgebroken. De dokters doen hun best. Maar alle medicijnen en therapieën kunnen niet voorkomen dat de ziekte verder gaat. Waar is nou de hulp van de Heer?

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

  • Denk aan Ester. Van weesmeisje tot koningin. God is er wel degelijk.
  • Denk aan Jezus. Van de stal via het kruis naar de kroon.

God blijft vaak in de schaduw. Hij is er wel. Maar hij dringt zich niet op. Je ziet vaak niet meer dan mensen en hun dingen.

Geloof je ogen niet maar je oren. Er is hoop: vergeving van de zonden, nieuw leven dankzij Jezus Christus.

Groot en in eeuwigheid

is Gods barmhartigheid

voor duizenden geslachten!

Waar is God?

6819156639God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Het is helemaal niet zo gek om die vraag te stellen. Aan het einde van 2014.

Het is weer de tijd van de jaaroverzichten. Je kunt wel raden wat er voorbijkomt.

Hoe moet je God daar bij betrekken?

Liet hij de MH17 uit z’n handen vallen? Gaf hij IS de macht om mensen op de vlucht te jagen? Keek God de andere kant op bij dat ongeluk in de mist op de A58? Wil hij ebola en aids?

God, is die er eigenlijk wel?

Je maakt je eigen jaaroverzicht. 2014 is het jaar waarin je … vul ’t maar in. Je hoogte- en je dieptepunten. Heel persoonlijk.

Welke rol speelt de Heer daarin? We zingen:

God, die aan ons zich openbaarde,

regeert en oordeelt heel de aarde.

Want onze God, Hij gaat ons voor,

Hij trekt met ons de diepte door.

Kun je dat meezingen aan het eind van 2014?

Die vraag komt zondagmiddag aan de orde in de Emmauskerk. Op de 4e adventszondag.

Maria

Maria

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Het is helemaal niet zo gek om die vraag te stellen. Onderweg naar Betlehem.

Het is een paar dagen voor kerst. Maria en Jozef zijn onderweg. De jonge vrouw rijdt op een ezel. Gelukkig maar, in haar toestand. Hij loopt naast z’n zwangere vrouw.

Dat is toch geen doen? Op reis zo kort voor de bevalling. Terwijl het overal topdrukte is. Hoe moet dat als de baby komt? De herberg is vol. Ze komen terecht in de stal.

Wat een ‘lage staat’!

Augustus

Auguatus

Zeker als je bedenkt wat ze hier eigenlijk doen. Waarom is de dorpstimmerman uit Nazaret met z’n hoogzwangere vrouw onderweg naar Betlehem? Omdat Jozefs familie daarvandaan komt. De familie van David.

David, ken je hem nog? De staljongen die koning werd.

Jozef op weg gestuurd door keizer Augustus. Die maakt de dienst uit. Hij organiseert een volkstelling. En de kroonprins en z’n vrouw moeten op reis. Zwanger? Niks mee te maken.

terug-bij-afDavid is terug in de stal. Terug bij af.

Welke rol speelt de Heer in dit verhaal?

Heeft Jozef stilletjes een psalm gezongen?

David mijn trouwe knecht, die Ik heb uitverkoren,

die Ik met olie zalf, hem zal het rijk behoren.

Voor altijd rust op hem mijn trouw, mijn welbehagen,

Ik houd het vast verbond, Ik zal zijn zetel schragen.

Mooie woorden. Maar de realiteit …

Augustus de verhevene zetelt op zijn troon. En de gezalfde van de Heer zit bij de schapen …

2006_one_night_with_the_king_030

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Het is helemaal niet zo gek om die vraag te stellen. Ten tijde van Ester. De preek zondagmiddag is de laatste in een serie van vier over dit bijbelboek. Dat ons voor indringende vragen stelt.

Het is de 5e eeuw voor Christus. We zijn in de hoofdstad van het Perzische rijk. Een mega rijk, dat loopt van India tot Ethiopië. Wat een pracht. Wat een weelde. In elk geval voor de koning en in het paleis.

Zie je daar iets van de Here God?

  • Hij had een wereldrijk in Jeruzalem beloofd, niet in Perzië.
  • Hij had een koning op de troon van David aangekondigd, niet een heiden als Ahasveros.

Wat komt er van Gods beloften terecht? Is de Heer zijn volk vergeten?

Mooie woorden. Maar de realiteit …

God in de schaduw.

Zijn naam wordt niet genoemd. Of het moet al heel indirect zijn.

  • Door de vrouw en de politieke vrienden van Haman. “Mordechai is een jood en dus onaanraakbaar.”
  • Mordechai zelf die verwijst naar ‘hulp van een andere kant’. Wie weet …
  • Ester die met haar kamermeisjes gaat vasten … en bidden. “Als ik moet omkomen – het zij zo.”

Zo begint dit bijbelboek. Met een drinkgelag en met jodenhaat. Haman met z’n hakenkruis.

Het verhaal hangt van eten en drinken aan elkaar. De ene maaltijd volgt de andere op. De koning en Haman zitten te drinken. Haman en de koning komen bij Ester eten. En opnieuw.

Maar juist daar verliest Haman z’n gezicht. En z’n hoofd. En het eind van het liedje is dat er maaltijden worden aangericht en dat er feest wordt gevierd. Het lotenfeest – Poerim, dat in joodse kring nog altijd gevierd wordt – is een feest van suikergoed en marsepein.

purim

Poerim, het lotenfeest.

Een wonderlijk feest, genoemd naar het poer – het akelige lot dat Haman liet werpen. Gods vijanden zoeken een dag uit van dood en van verderf. Maar de Heer verandert die dag in een feestdag.

God, is die er eigenlijk wel?

Wat een vraag!

Het begin is deprimerend. God is niet te zien. Hij speelt verstoppertje. En z’n mensen doen weinig moeite om hem te vinden.

Maar als je dan doorleest, neemt het verhaal een verrassende wending.

God keert alles om.

Dat hopen we zondagmiddag te zien.

Vragen zijn er genoeg over Gods aanwezigheid.

Antwoorden hopen we zondag te krijgen.

Emmauskerk, Korenberg 90, Begen op Zoom.

Welkom!