Volgen zonder vragen

GKv Emmaus 23 april 2017 afscheid

1 Korintiers 9 vers 24-27

2 Korintiers 11 vers 21b – 12 vers 10

1      Zwak of sterk? [Charles]

Schermafdruk 2017-04-21 06.16.32.png

Ik ben boos! dat zei iemand in de kerkenraad, nadat we besloten hadden om Tjeerd emeritaat te verlenen. Later hoorde je in de gemeente ook die zelfde boze reactie.

Ik ben boos – niet op Tjeerd maar – op God! Waarom moest Tjeerd ziek worden zodat hij z’n werk niet meer kan doen? Snap jij er iets van?!

Dat is moeilijk om te verwerken.

Je wilt niets liever dan het evangelie doorgeven. Maar de ziekte van Parkinson maakt dat je niet goed kunt lopen en dat je stem zwakker wordt. Hoe kun je zo Gods werk doen?

Schermafdruk 2017-04-21 06.16.49

In de termen van Paulus aan Korinte: Je wilt graag als een atleet rennen voor de Heer maar er wordt elke keer een doorn in je vlees gestoken … Of je wilt als bokser rake klappen uitdelen voor God, maar een engel van de satan slaat je knock out … Dan komt ’t toch niet goed?

Tussen haakjes. Over wat Paulus nou precies met die ‘doorn in  het vlees’ bedoelt, lopen de meningen uiteen. Van een oogziekte (Gl 4:15) en een spraakgebrek tot epilepsie (2 Ko 10:10).

Jos Douma schrijft:

We weten eenvoudigweg niet wat de betekenis is van de doorn in het vlees. En weet je, het is ook helemaal niet belangrijk om het precieze karakter van die doorn te kennen. Veel belangrijker is dat Paulus zegt, ook al heeft hij gebeden of Jezus de doorn wilde verwijderen: Ik schep vreugde in mijn zwakheid.

Kan dat? Hoe kan Paulus vreugde scheppen in beledigingen en nood, vervolging en ellende?

Paulus zegt hier twee dingen.

  1. Het is Christus die toelaat dat zijn kerk en zijn knecht zwak worden. Hij heeft ’t in de hand. Ja zeker, het is ‘een engel van de satan’ die Gods werk wil afbreken. Maar Paulus bidt de Heer om bevrijding. Jezus zorgt voor z’n kerk en z’n knechten.
  2. Zwak en sterk – de Heer leert ons daar op een andere manier naar te kijken. In mijn zwakheid ben ik sterk.

Ook tegen ons zegt de Heer: mijn genade is u genoeg, meer hebt u niet nodig.

Schermafdruk 2017-04-21 06.17.02.png

Met die woorden uit 2 Korintiers 12 vers 9 is Tjeerd als dominee bevestigd in Aduard in 1978. Mijn genade is u genoeg. Dat woord van God staat boven het leven en werken van Tjeerd en Mieke tot vandaag nu ze afscheid nemen.

Zwak of sterk? Ook zij hebben moeten leren om daar anders naar te kijken. In mijn zwakheid ben ik sterk.

  • Jij hoeft geen indruk te maken op mensen met wat jij als voorganger in Nederland en in Afrika hebt gepresteerd. Laat maar zien wat Christus in jouw leven doet – zijn goedheid is overweldigend.
  • Ook als een gemeente niet groeit – die kerk, daar moet je bij zijn! – maar krimpt – wil je daar bij horen? Zeker, wat in de ogen van de wereld zwak is … – maar juist daar wordt het sterke verhaal van pasen, van Christus’ redding verkondigd!
  • Denk niet, Tjeerd, dat de Heer afhankelijk is van jouw preken, jouw bevlogenheid, jouw rennen en vliegen [Marta, Marta!]. Per gratie mag je meelopen achter hem aan.
  • Hoe reageren wij op een misbruikschandaal in de kerk, op kwade geruchten in de pers, op tegenslagen – wat is Gods gemeente zwak … nu blijken ’t geen mooie praatjes te zijn maar het is echt. We leven van genade.

In mijn zwakheid wordt zijn kracht zichtbaar. Zegt Paulus. Zegt Tjeerd. Zeggen wij.

2      Tot dienst bereid [Tjeerd]

Nu ik hier voor jullie sta, kan ik een gevoel van verlegenheid niet onderdrukken. Of laat ik ’t een gevoel van tekort noemen. Of schuld?

Schermafdruk 2017-04-21 06.17.17.png

Pastor Tjeerd – zo kwam ik in 2013 binnen. Daar hadden jullie behoefte aan. Hoorden wij toen ik op beroep kwam preken. Missionair bevlogen – ja maar ook pastoraal. Ik kon dat bieden.

Ik heb ’t niet kunnen bieden. Bij de meesten van jullie ben ik niet meer op bezoek geweest na de kennismaking – of na de begrafenis. Sorry.

Ik moest me noodgedwongen beperken tot de toetreders. Geloofsgesprek met nieuwe leden.  Cursus bijbellezen. Coaching van de kringleiders. Ook dat is jammer genoeg niet geworden wat ik gedacht had.

Ik weet dat ik me niet schuldig hoef te voelen. De Heer stak me een doorn in het vlees. Om met Paulus te spreken:

U moest eens weten hoe graag ik wilde … maar ik werd verhinderd (Rm 1:13, 15:22vv).

Aan Paulus wil ik me spiegelen. In 1978 ging m’n ‘intredepreek’ over dienstknecht zijn: 1van God, 2van z’n woord en 3van de gemeente  [netjes in 3 punten, zo deden we dat toen nog …].

Ook in m’n laatste officiële preek kijk ik naar het leven en werken van Paulus. Heel praktisch lees ik in Handelingen 16 vers  6-10:

6Ze trokken door Frygië en de landstreek Galatië, omdat ze door de heilige Geest werden verhinderd Gods woord in Asia te verkondigen. 7Toen ze bij de grens van Mysië kwamen, wilden ze doorreizen naar Bitynië, maar dat stond de Geest van Jezus hun niet toe. 8Daarom trokken ze door Mysië tot ze de kust bereikten en in Troas aankwamen. 9Daar kreeg Paulus ’s nachts een visioen, waarin een man uit Macedonië hem toeriep: ‘Steek over naar Macedonië en kom ons te hulp!’ 10Toen Paulus dit visioen had gezien, wilden we meteen naar Macedonië vertrekken, omdat we eruit opmaakten dat God ons geroepen had om aan de mensen daar het evangelie te verkondigen.

2.1     Heer wijs mij uw weg

Hoe weet je wat God wil? Daar heeft iedereen in de gemeente wel ‘s mee geworsteld. Vragen over school en werk, over relaties.

Die vragen spelen overal. Ik herinner me een gesprek in Soshanguve in 2011.

P1050603

De groeigroep daar kwam uit op 3 punten:

  1. trouw in de bijbel lezen, want daar leer je Gods wil kennen
  2. concreet bidden of de Heer je de weg wil wijzen
  3. goed luisteren naar het antwoord – dat kan komen via een bijbeltekst, een zinnetje in de zondagse preek, een droom, de ‘toevallige’ ontmoeting met iemand, een gezang, iets wat in je leven gebeurt enz.

Bij punt 2 zei iemand terecht dat ‘t wel een open vraag moet zijn – dus niet zoals ’t soms gaat dat jij de richting bepaalt en dat God alleen nog ff op het stippellijntje moet tekenen. Plus bij 3: wees geduldig, het antwoord van boven komt niet altijd direct.

Handelingen 16 vertelt over Gods leiding voor Paulus en zijn werk.

Paulus wist dat God hem had uitgekozen om Jezus aan de heidenen te verkondigen.

“Hij is het instrument dat ik gekozen heb – zelfs al vóór z’n geboorte – om mijn naam onder alle volken uit te dragen.” (Hd 9:15, 13:2, Gl 1:15).

Maar waar en wanneer?

Schermafdruk 2017-04-21 06.17.43

Enter a caption

De richting was duidelijk: van Jeruzalem naar Rome. Zo had Jezus het gezegd (Hd 1:8, 28:30v). Paulus begon daarom overal waar hij kwam in de joodse synagoge. Eerst de jood en dan de Griek  (Hd 13:44vv, vgl. Rm 1:16v). En hij begon z’n zendingswerk … op Cyprus. Dat zal wel komen omdat z’n maat Barnabas een Cyprioot was (Hd 4:36v).

Paulus had duidelijk wel een plan. Maar hij liet zich leiden. Je kent wel de kaarten van Paulus’ zendingsreizen. Hier zie je een kaart waarop ook de  reizen staan ingetekend die niet doorgingen.

Paulus liet zich leiden.

Dat herken ik. “Heer, hier zijn wij. Wijst u ons uw weg. Waar wilt U ons hebben?”

Groepsfoto Botshabelo 2.jpg

Zo ging onze weg van A naar Z, van Aduard in 1978 naar Zwolle in 2017. Wie had dat gedacht? Tjeerd en Mieke naar Zuid-Afrika. Wij niet in elk geval. Dat is niks voor jou, zeiden ze in Aduard, Maar de Heer wees ons die weg – ik heb ’t laatst verteld in de preek over ‘Jezus volgen’.

Hunebed_D53_Havelterberg

Weten jullie wat dit is? [..]

Weten jullie waar dit is? […]

Wie is hier wel eens geweest? […]

Toen wij in Meppel woonden, gingen we daar geregeld naar toe. De kinderen vonden ’t leuk: op de stenen klimmen, of op de uitkijktoren die daar in de buurt stond.

Alleen de weg erheen vanaf de parkeerplaats was lastig. De kinderen renden vooruit: moeten we hier links, Pap? Is dit de goeie weg?

Zo leven wij ook vaak als kinderen van God. Je rent vooruit, ongeduldig. “Hier moeten we vast rechtsaf!” Je loopt Vader voor de voeten. Dat is geen volgen in bijbelse zin. Ik weet ’t beter!

Echt luisteren moet je leren.

Leer mij volgen zonder vragen.

2.2     God roept [of niet]

Nog even weer naar de kaart.

Schermafdruk 2017-04-21 06.18.05.png

Paulus wil Gods woord verkondigen in Asia. Heeft hij de belangrijke stad Efeze op ‘t oog? Hoe dan ook, de heilige Geest zegt: nee, nog niet. Pas veel later komt Paulus in Efeze (Hd 19:1vv).

Bitynië dan? Ook daar ligt een belangrijke stad, Nicea. Je kunt je voorstellen dat … Nee, zegt ‘de Geest van Jezus’ – mooie uitdrukking trouwens: de Zoon en de Geest zijn één (Rm 8:9, Gl 4:6, Fi 1:19). Nee, nog niet. Bitynië komt later wel (1 Pt 1:1). Nicea wordt  belangrijk maar niet door jou.

Niet Asia. Niet Bitynië. Jezus wil Europa in. Naar Troas, Filippi, Athene, Rome. Lydia moet met d’r kids gedoopt worden. De gevangenbewaarder en z’n gezin. Aquila en Priscilla. Apollos. God heeft een plan. Kom over en help ons!

Paulus en Lucas – vanaf nu is het ‘wij’ – willen luisteren en gehoorzamen. Meteen gaan ze op zoek naar een schip. Tot Dienst Bereid.

Soms moet je je plannen bijstellen. Dat plan is niet verkeerd. Toch zegt de Heer: nee.

Nee, nog niet. In 2007 stonden Mieke en ik klaar om opnieuw naar Zuid-Afrika te gaan. De nood was hoog. Het zendingsteam riep ons. We waren er nodig. Ons ticket was zelfs al geboekt, op 10 augustus. –

Oner-009-b

Op 10 augustus lag ik op de operatietafel in het UMC Utrecht. Een hersentumor. Zuid-Afrika? Ik dacht ’t niet, zei de Geest. Nee, nog niet.

In april 2008 mochten we alsnog gaan. Niet in mijn kracht of bouwend op jarenlange ervaring. Als zwakke mens met Parkinson. De genade van God, die is pas sterk!

Probeer ’t maar. Volgen zonder vragen. In jouw unieke situatie. Ambtsdrager of gemeentelid. Homo of hetero. Getrouwd of single. Gezond of ziek. Laat je leiden.

En dan zul je ervaren wat al in Spreuken staat:

Een mens stippelt zijn weg uit,

de Heer bepaalt de richting die hij gaat.

Schermafdruk 2017-04-21 06.18.26

Dat is de trouwtekst van onze Erik en Femke. Ze kunnen geen kinderen krijgen. Ze zitten nu in ’t proces van adoptie. En wat blijkt? Omdat Erik in  Zuid-Afrika geboren is – ach ja, mission kid – is ‘t nu voor hen gemakkelijker om een kind uit dat land te adopteren …

Wonderlijke leiding van onze Heer!

Dat geeft moed. Ook als er dingen gebeuren die je niet kunt plaatsen. Ongewild kinderloos. Een scheiding. Ernstige ziekte. Heer hoe kan ik u nou dienen als u mij een doorn in het vlees steekt?

Dan zeggen we:

Heer ik wil uw liefde en genade loven,

al begrijp ik er geen steek van.

En dan niet: ’t zal wel ergens goed voor zijn – maar vol overtuiging als kind van de Vader:

Leer mij volgen zonder vragen.

Vader, wat U doet is goed.

3      Ga met God [Lucas]

 

Het geheim is om ‘de goede golf te pakken’. Je kunt zelf geen golven maken. God zorgt voor de juiste wind – jij moet daarin ‘meegaan’.

Zo is het ook in de kerk. Paulus c.s. volgden de weg die God hen wees. Niet naar … ook niet … KOEH naar Europa. De Heer opent deuren – wij gaan naar binnen [Hd 14:27, 1 Ko 16:9, 2 Ko 2:12, Ko 4:3].

open_deuren_1

Tjeerd heeft lang in de zending gewerkt. Als je ’t hem vraagt of als je z’n weblog volgt, weet je dat in Zuid-Afrika ook op die manier gewerkt is.

Surfen op Gods golven.

Waarom begon hij in 1988 in Soshanguve een zendingspost naast Mamelodi? Wat ligt achter de beslissing om in 2008 een nieuw ‘preekpunt’ te openen in wijk F4, maar in 2012 het oude ‘preekpunt’ in wijk CC te sluiten? Dat was de gang van Gods Geest volgen – die kennelijk in CC geen groei gaf, terwijl in F4 levend geloof opbloeide. Zendingswerk is de Heer volgen in wat hij doet.

Kerk zijn in West Brabant nu verschilt niet echt van kerk zijn in West Turkije toen. Ook in de Emmauskerk willen we surfen op de golven van de Geest.

Beeldmerk emmaus kerk_kleur

Dat was de omslag jaren geleden. Van overleven als klein krimpend kerkje naar missionaire gemeente. “Heer, u hebt ons in deze stad niet voor niets een plek gegeven. Omdat U van ons houdt, willen wij …”

Zo kwamen Tjeerd en Mieke hier terecht. Zij en wij waren verbaasd over die match. Is ‘t toeval? Nee, leiding van boven. God heeft een plan met Petrus en Paulus, Lucas en Lydia. Ook deze jaren van 2013 tot 2017 passen daarin. Geloven wij. Inclusief Parkinson en DBS operatie.

Zullen we zo verder gaan in de Emmauskerk?

  • Niet negatief: krimpende kerken in de classis, minder dan 100 leden in deze gemeente, lege stoelen in de middagdienst ,… ☹
  • Maar positief: de opvolger van Tjeerd staat al klaar, het woord van God blijft, Christus heeft veel volk in deze stad (Hd 18:10). Genade van God, meer hebben we niet nodig. 😊

Zullen we zo afscheid nemen van elkaar?

follow-jesus-sand

Ga met God en hij zal met je zijn.

In een zorgwoning in Zwolle. Of vol energie in de Emmaus. De Heer is er altijd en overal.

Amen.

Jezus volgen – Lucas 9 vers 57-62

GKv Emmaus 19 maart 2017

Lezen   Lucas 9 vers 51 – 10 vers 20

1      twee varkens

Varkens-achtergronden-dieren-varken-wallpapers-foto-1.jpg

Het gebeurde in Rusland, in de tijd van het communisme. Dat betekent dat de overheid in dat land het voor het zeggen had. De mensen moesten hun eigendom afstaan aan de staat en delen met anderen.

In die tijd kwam een ambtenaar van de partij op bezoek bij een kleine boer in Rusland. Hij zei: zo, ik kom eens ff checken of jij wel een goede communist bent.

Stel jij hebt twee boerderijen. Zou je er dan wel één willen afstaan aan de overheid?

O jawel hoor, zei de boer.

En als je nou eens twee trekkers hebt. Zou je er dan wel één van willen afstaan?

O jawel hoor, zei de boer.

En stel nou je hebt twee varkens. Zou je er dan wel één willen afstaan aan de staat?

Dat denk ik niet, zei de kleine boer.

Hoe kan dat nou, vroeg de ambtenaar. Wel een boerderij. Wel een trekker. Waarom je varken dan niet?

Nou ziet u, ik heb namelijk twee varkens.

Dat is het verschil tussen theorie en praktijk. Iets zeggen is gemakkelijk. Maar om het echt te doen, is een stuk moeilijker.

“Ik zal u volgen, Heer.” Dat is mooi. Maar heb je de kleine lettertjes gelezen? Weet je wel wat ’t kost om Jezus te volgen? Dat is de vraag waar de preek vanmorgen over gaat.

2      tekst voor zendelingen?

untitled

opa Frits, 1922-2008

Deze bijbeltekst is in mijn leven- en dat van Mieke – heel belangrijk geweest.

Ik heb twee keer eerder over deze verzen een preek gemaakt.

  1. De eerste was begin 1982 in Aduard. Ik had in die tijd een beroep, en wel voor de zending in Zuid-Afrika. Toen ik die preek maakte, hadden we nog geen besluit genomen. Maar achteraf zeiden ze in Aduard: toen je die preek hield, wisten we dat je het beroep zou aannemen.
  2. De tweede was begin 2007, in Amersfoort. Ik had in die tijd een beroep, en wel voor de zending in Zuid-Afrika. Die week moest ik een besluit nemen. Als je middenin zo’n proces zit, dan raakt deze tekst je.

Heer, sta me toe m’n vader te gaan begraven. Wij lieten wel moeders van 80-plus achter. En Mieke’s vader leefde nog, zwaar hartpatiënt. Mag je dan vertrekken? Vraagt Christus dat van je?

Ga jij nou maar op weg om het koninkrijk van God te verkondigen.

Is dit een tekst voor zendelingen?

Nou, ergens wel. Als je deze woorden leest in de context, heeft het er wel mee te maken. Door dit woord van de Heer kregen we vrijmoedigheid om te gaan. Twee keer zelfs.

Als je het losmaakt uit het verband, zou de reactie van Jezus wel heel lomp en tamelijk ontactisch zijn. Als iemand zo zou reageren bij de Alpha cursus, zou je hem er niet graag bij hebben als leider. Toch?

Kijk eens even met mij in vers 51:

Toen de tijd naderde dat Jezus van de aarde zou worden weggenomen, ging hij vastberaden op weg naar Jeruzalem.

Jezus gaat op reis.

Hij gaat op weg naar Jeruzalem.

En dan niet voor een driedaagse trip. Jezus is onderweg naar zijn kruis en opstanding. Later in hoofdstuk 18 vers 31-33 zegt hij daar zelf van:

31 Hij nam de twaalf apart en zei tegen hen: ‘We zijn nu op weg naar Jeruzalem, en alles wat door de profeten is geschreven zal men de Mensenzoon laten ondergaan. 32 Want hij zal worden uitgeleverd aan de heidenen en worden bespot en mishandeld en bespuwd. 33 En nadat hij is gegeseld, zal hij worden gedood, maar op de derde dag zal hij opstaan.’

Onze tekst gebeurt tijdens die reis.

Terwijl ze hun weg vervolgden … vers 57.

Dat geeft aan alles wat Jezus zegt en doet, een bepaalde intensiteit. “Ik zal u volgen …” weet je wat je zegt?

Daarom heb ik Lucas 10 er ook bij gelezen. Dit is een man met een missie. Het koninkrijk van God heeft jullie bereikt. De satan valt als een lichtflits uit de hemel. En als Kafarnaum zich niet bekeert, dalen ze af tot in het diepst van het dodenrijk. Dit is dus een zaak van leven of dood!

Lees zo nog eens vers 59:

Tegen een ander zei hij: ‘Volg mij!’ Maar deze zei: ‘Heer, sta me toe eerst terug te gaan om mijn vader te begraven.’

Let daarbij op het woordje eerst.

Het 5e gebod, daar gaat niks van af. Vader en moeder eren, inclusief de laatste eer. Dat is een goddelijk gebod.

Maar als Jezus roept: volg mij …

en uit vers 60 kun je afleiden dat deze leerling op weg gestuurd wordt om het koninkrijk van God te gaan verkondigen

is dan die vraag wel terecht?

Dan kun je nog twisten over de vraag of hij wil wachten tot z’n vader gestorven is om daarna Jezus te gaan volgen –

of dat z’n vader net overleden is en dat hij als zoon [de oudste zoon misschien] z’n sociale en familiale verplichtingen heeft …

maar dit kan niet wachten!

Het gaat dus om prioriteiten.

Doden begraven of doden tot leven wekken.

Volg mij! is hier: ik wil dat je nu gaat!

Voor die keus komen de meesten van u niet te staan. Mieke en ik wel. Gaan werken in Zuid-Afrika betekende letterlijk afstand nemen van onze ouders en onze kinderen. Dat vonden we moeilijk. Maar als Jezus dat van ons vraagt … dan doen we dat.

Dit is dus een tekst voor zendelingen.

Maar niet alleen voor hen.

Iedereen van u wordt geroepen om Jezus te volgen. En om de gevolgen van die keus goed door te rekenen. Het kan niet alleen theorie zijn – denk aan die boer in Rusland – hij wil dat je hem in de praktijk volgt.

3      Volgen met gevolgen

9189e129-1d57-4578-bb00-043aea72721f

Ook als de reis door de diepte gaat.

Daar gaat het over in vers 57:

Terwijl ze hun weg vervolgden, zei iemand tegen hem: ‘Ik zal u volgen waarheen u ook gaat.’

Wat bewoog die man – volgens Matteus een schriftgeleerde (Mt 8:19)? Sympathie. Echte belangstelling. Oppervlakkig geloof. God kent het hart van de mens (1 Sa 16:7). Jezus weet wat in deze man omgaat (Jh 2:25). Daarom is zijn antwoord to the point.

Vers 58:

Jezus zei tegen hem: ‘De vossen hebben holen en de vogels hebben nesten, maar de Mensenzoon kan zijn hoofd nergens te ruste leggen.’

Dat antwoord zegt iets over die man.

Was hij niet bereid om huis en haard – z’n plek van rust en familie – te verlaten?

Besefte hij niet dat de mensenzoon uit Daniel 7 wel onderweg is naar het eeuwige koninkrijk (Dn 7:13v) – maar dat de weg daarheen via een kruis en een graf lopen?

Denk hierbij ook aan vers 23 en 24:

23 Tegen allen zei hij: ‘Wie achter mij aan wil komen, moet zichzelf verloochenen en dagelijks zijn kruis op zich nemen en mij volgen. 24 Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen; maar wie zijn leven verliest omwille van mij, zal het behouden.

Het antwoord in vers 58 zegt ook veel over de Heer Jezus zelf.

Wie zal peilen wat dat voor hem als mens heeft betekend?

  •  Hij kwam naar wat van hem was, maar z’n eigen mensen wilden hem niet ontvangen (Jh 1:11). Geen plaats voor hem (Lc 2:7).
  •  Uit Nazaret verwijderd: een profeet is niet welkom in z’n eigen stad (Lc 4:24).
  •  Hij kon niet trouwen … [geen vrouw, geen gezin] met het oog op het koninkrijk van de hemel (Mt 19:12).

Altijd maar onderweg. Geen rust. Overal moet het goede nieuws verteld worden (Lc 4:43). En dan weer verder, vers 22:

Hij zei: ‘De Mensenzoon zal veel moeten lijden en door de oudsten, de hogepriesters en de schriftgeleerden worden verworpen en gedood, maar op de derde dag zal hij uit de dood worden opgewekt.’

Wil je daar echt in mee?

Dat is zeker de moeite waard.

Maar het kost wel moeite!

4      Jezus volgen brengt je nergens

Tenminste niet in deze wereld.

Daar moet je wel echt voor willen gaan.

Lees zo vers 61 en 62:

61 Weer een ander zei: ‘Ik zal u volgen, Heer, maar sta me toe dat ik eerst afscheid neem van mijn huisgenoten.’ 62 Jezus zei tegen hem: ‘Wie de hand aan de ploeg slaat en achterom blijft kijken, is niet geschikt voor het koninkrijk van God.’

Photogen_VTF314

Ook dat lijkt een botte reactie.

Je mag toch de tijd nemen voor afscheid? Er is zelfs een bijbels precedent. Elisa mocht – toen hij door Elia geroepen werd –rustig afscheid nemen van z’n vader en moeder (1 Kn 19:19-21).

Maar opnieuw: Jezus kijkt in je hart.

Wat voor de één goed is – Elisa, nog eenmaal achterom kijken – is voor de ander dodelijk – de vrouw van Lot (Lc 17:32).

  • Als ik op dieet ben en ik vind dat moeilijk, moet ik niet ’s nachts in de koelkast gaan kijken.
  • Als ik alcoholist ben en ik heb daar een strijd in te voeren, is het niet verstandig om in de kroeg te gaan zitten met bepaalde vrienden.

Voor deze man was het kennelijk niet goed om terug te gaan naar z’n familie. Jezus kent hem door en door. Dat zou hem afhouden van zijn taak in Gods koninkrijk.

Het is goed dat je een achteruitkijkspiegel in de auto hebt. Maar als je daar te veel in kijkt, knal je op je voorganger.

Wie effectief wil ploegen en daarbij rechte lijnen  wil trekken, moet niet steeds achterom kijken.

Ook hier gaat het om keuzes.

Er is niks mis met je familie en met liefde voor je familie. Op zich.

Maar niets staat ooit op zich. Het is ingebed in je hele leven. Je leven met God.

En de grote vraag is altijd welke plaats Jezus in jouw leven heeft.

5      Jezus volgen brengt je ergens

Iedereen moet dus z’n eigen toepassing maken in de preek vandaag. Hier staat niet iets in het algemeen. Jezus zegt niet:

  • dat je als christen eigenlijk geen comfort mag hebben
  • dat je als gelovige je bloedfamilie maar moet verwaarlozen
  • dat je nooit over je schouder mag kijken

Jezus maakt wel duidelijk dat hij een keuze van je vraagt.

En dan is het gelukkig voor ons anders dan voor christenen in … [actueel voorbeeld uit Open Doors].

Maar ook in Nederland moet je kiezen.

  • Je kunt geen vriend van Christus en ook meteen een vriend van de wereld zijn. Wie bevriend wil zijn met de wereld, maakt zich tot vijand van God (Jk 4:4, 1 Jh 2:15-17).
  • Het geldt nog steeds: Allen die vroom en in eenheid met Christus Jezus willen leven, zullen worden vervolgd (2 Ti 3:12).
  • Wie niet zijn kruis draagt en mij op mijn weg volgt, kan niet mijn leerling zijn (Lc 14:27).

En bedenk dan maar eens eerlijk. Wat houdt mij tegen – soms, vaak, altijd – om Christus te volgen? En dan heb ik ’t niet over woorden of over je instelling. Ik heb ’t over metterdaad de Heer volgen.

Als hij me roept, ben ik bereid om te gaan. Ja, je weet dat hij ’t nooit rechtstreeks aan je zal vragen.

Maar kijk nou eens in je agenda. Kijk naar je relatie. Kijk in je portemonnee. Leg je hele leven open voor de Heer. Die ook jou roept om hem te volgen.

Wat vind je daar nou zo moeilijk in? Waar ligt voor jou de grens?

Zo heeft ieder mens z’n heilige koeien.

ChurchSign-Hamburgers-590x389

Maar je weet wat ze zeggen: Sacred Cows Make Good Hamburger.

Heilige koeien moeten geslacht en geofferd worden.

Geef het maar aan de Heer.

Het is de moeite waard.

Hij is de moeite waard.

6      Jezus volgen brengt je verder

Want Jezus zelf is verder gegaan.

Onderweg naar het kruis.

En daarna opstanding en hemelvaart.

Op weg naar de nieuwe aarde.

Binnenwerk Prentenbijbel HERZIEN B HERDRUK 5 ZONDER TEKST_Binnen

Er staat niet bij in Lucas 9 hoe deze 3 mannen gereageerd hebben.

De vraag is natuurlijk hoe jij en ik reageren.

De Here Jezus kijkt jou in het gezicht. Nu, op dit moment. En hij zegt: volg mij.

  • Volg MIJ – ik wil je redder wezen.
  • VOLG mij – met heel je leven.

Doe het maar.

Ga maar achter hem aan.

Op je eigen weg.

Met je eigen kruis.

Achter hem aan.

Ik zeg het van harte, en ik hoop jullie allemaal:

Jezus ga ons voor

deze wereld door

en u volgend op uw schreden

gaan wij moedig met u mede

leid ons aan uw hand

naar het vaderland

 

 

Geven wij de aarde op of geven wij haar door?

GKv Emmaus 5  maart 2017

de bijbel ligt open bij 2 Petrus 3

1      Doemdenken

 

 

img_20170306_0001_new

zonder dit inspirerende boek had ik deze preek niet gemaakt

 

Doemdenken. Ken je dat woord?Het is een term uit de jaren 70 en 80. Een Koot-en-Bie w

oord met een dreigende klank. We zijn gedoemd, ‘t loopt slecht met ons af. De wereld is op weg naar de ondergang. De koude oorlog. De 3e wereldoorlog. De club van Rome. ’t Loopt niet goed af met deze aarde …

Doemdenken bestaat nog steeds.

tumblr_mmhnznacc51s42sq4o1_500

De opwarming van de aarde. De ijskappen die smelten. Denk aan de Titanic – dat onzinkbare schip – dat toch lek sloeg en binnen enkele uren zonk. Hetzelfde lot staat ons te wachten als we de klimaatcrisis niet aanpakken …

Of misschien zijn we al op die ijsberg gebotst en stroomt het water naar binnen. Intussen dansen de mensen lekker door en proberen ze zo veel mogelijk mee te pikken van het buffet …

En wat doen wij?

Maken christenen zich druk over de toekomst van de aarde? Of zitten wij te bidden aan boord van de Titanic: “Heer, dit schip zal vergaan maar wilt U ons  in de hemel laten komen?”

Dat is christelijk doemdenken.

We hebben ’t toch in de bijbel gelezen:

Deze hemel en aarde worden bewaard om op de dag van het oordeel te worden prijsgegeven aan het vuur. 2 Petrus 3 vers 7.

Waar maken we ons dan druk om?

Die vraag bespreek ik in deze preek. Met de leus van het WereldNatuurFonds: geven we de aarde op of geven wij haar door?

2      Van wie is de aarde?

Goede vraag van het WNF. Maar ik denk dat je eerst een andere vraag moet stellen. Van wie is deze aarde?

We lenen de aarde van onze kinderen, hoor je nogal eens. Ze is niet van ons. Dus mag je niet alles zomaar opmaken. Bedenk dat ook je kinderen hier moeten kunnen leven.

Ik snap de intentie. Zo’n opstelling leidt vaak tot goede keuzes. Maar het klopt niet!

  • Van de Heer is de aarde, zegt Psalm 24.
  • Aan U behoort, o Heer der heren, de aarde met haar wel en wee, zingen we (NLB 978).

Daarom is het belangrijk om goed te luisteren naar wat de eigenaar zegt. Wat gaat hij met de aarde doen? Wat moet ik dus doen?

Nou ja. Dat lijkt een Titanic doemscenario.

Ooit was er een zondvloed. De wereld uit de tijd van Noach is door water overspoeld. Dat zal niet meer gebeuren. Maar wel …

De tegenwoordige hemel en aarde [waar wij wonen] zullen worden prijsgegeven aan het vuur. De hemelsferen zullen op de laatste dag vergaan [….], de aarde en alles wat op aarde gedaan is, zal platgebrand worden.

Dat zegt het woord van God. Toch?

3      … zullen gevonden worden

Dat is nog maar de vraag. De tekst van vers 10 is niet heel duidelijk. Daarom zie je ook verschil in de vertalingen.

De NBG vertaling 1951 zegt nogal cryptisch:

… en de aarde en de werken daarop zullen gevonden worden.

Door wie gevonden? De NBV legt ’t min of meer uit. Bij het laatste oordeel, door God …

de aarde wordt blootgelegd en alles wat daarop gedaan is komt aan het licht.

Als je een HSV hebt, staat er iets heel anders:

de aarde en de werken daarop zullen verbranden.

Dat komt omdat de HSV is gebaseerd op andere handschriften. De NBV noemt die variant in een voetnoot.

Dan heb je nog de Groot Nieuws Bijbel:

de aarde met al haar werken zal zich voor God moeten verantwoorden.

Zo kun je ‘gevonden worden’ ook uitleggen.

Is dat nou lekker moeilijk doen? Het maakt best verschil of de hele boel in de hens gaat – geven wij de aarde op? – of dat ons werk hier in het licht van God komt, dus wordt blootgelegd.

Vers 10 alleen is niet genoeg.

De rest van 2 Petrus 3 en de bredere context van de hele bijbel moeten uitkomst geven.

Ik noem twee bijbelteksten.

[1] Allereerst de bergrede. Matteus 5.

In de zogenaamde zaligsprekingen zegt de Heer onder andere dit:

Gelukkig de zachtmoedigen,

want zij zullen het land bezitten. Of ook:

… zij zullen de aarde beërven.

Dat wijst op continuïteit, niet op een verbrande aarde. Deze wereld is van God, van zijn kinderen en z’n kleinkinderen:

… en zijn zalig nageslacht

zal ’t gezegend aardrijk erven!

Woensdagavond DV meer over Matteus 5.

[2] Nu nog een bijbeltekst. Romeinen 8. Je weet wel, over de schepping die zucht. Door de zonde van ons mensen is de hele wereld aangetast. De schepping is ten prooi aan zinloosheid …

Maar er is hoop. De schepping zucht en puft als een zwangere vrouw die een kind krijgt. Nu de pijn maar straks de vreugde.

Ook dat wijst op continuïteit. Deze wereld zal bevrijd worden van lijden en pijn. Als Jezus komt om Gods schepping – niet te verbranden, maar – te bevrijden.

4       De zilversmid

Terug nu naar 2 Petrus 3.

Niet alleen vers 10 lijkt een catastrofe aan te duiden. ’t Gaat vaker over vuur. Gaat de aarde straks in vlammen op?

Wat voor mij nogal een ontdekking was, is dat Petrus hier de profeten citeert. Met name het laatste boek van het oude testament. Maleachi.

Lees maar Maleachi 3 vers 1-3:

31 Let op, ik zal mijn bode zenden; hij zal de weg voor mij effenen. Opeens zal hij naar zijn tempel komen, de Heer naar wie jullie uitzien, de engel van het verbond naar wie jullie verlangen. Komen zal hij – zegt de HEER van de hemelse machten. 2 Wie zal die dag kunnen doorstaan? Wie zal overeind blijven wanneer hij verschijnt? Hij is als het vuur van een smid, als het loog van een wolwasser. 3 Hij zal zitting houden als iemand die zilver smelt en het zuivert; de zonen van Levi zal hij zuiveren en zeven als goud en zilver, en dan zullen ze op de juiste wijze offeren aan de HEER.

zilversmelten

Het vuur van de zilversmid.

Een zilversmid houdt een stuk zilver in het vuur en laat het warm worden. Waarom? Om het te reinigen, is het nodig dat het in het midden van het vuur wordt gehouden, waar de vlammen het heetst zijn. Dat moet. Alleen zo wordt alle vuilheid en onreinheid weggebrand.

Maleachi heeft ’t over de Levieten. Maar je mag dat  beeld gerust in het algemeen toepassen. De Heer is als een zilversmid. Hij houdt van ons …

Gij toetst ons, Gij beproeft ons leven,

zoals men erts tot zilver smelt.

Gij die ons, aan het vuur ontheven,

gelouterd voor uw ogen stelt.

Hoe weet de zilversmid nu het juiste moment om het zilver uit het vuur te halen? Dat is heel simpel. Zodra hij z’n eigen beeld in het zilver ziet weerspiegelen, is het lang genoeg in het vuur geweest.

Zo gaat God met z’n schepselen om. Hij wil ons niet kapot maken maar louteren. Als een chirurg die z’n instrumenten ontsmet – vroeger deden ze dat met vuur – om je leven te redden.

Zo gaat God met z’n wereld om. Pijnlijk is ’t voor de Heer om in de zondvloed z’n schepping met water te overspoelen. Maar dat is niet het einde. De wereld wordt gered – alle diersoorten en de mens – door water heen (1 Pt 3:21).

Zo gaat God met deze aarde om. Hij reinigt de wereld in het vuur van de zilversmid. Alles wat op aarde gedaan is, komt aan het licht. Als je gebouwd hebt met hout, hooi en stro – en niet met goud, zilver of edelstenen – zal het vuur dat aan het licht brengen. Je wordt zelf net gered – door vuur heen (1 Ko 3:12v).

Dat is typisch onze Heer. Zo kennen we hem.

Zijn trouw duurt eeuwig. Hij laat het werk van z’n handen niet los. Psalm 138 vers 8.

5      Nooit tevergeefs

logo-RGB-DIAP-transparant

Het maakt dus wel degelijk verschil. Hoe ik eet en drink. Wat voor auto ik koop. Bij welke bank ik spaar. Hoe groen de Emmauskerk is.

Zeker, wij kijken uit naar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Waar gerechtigheid woont. –

Maar daarom geven we deze oude aarde niet op! Hier al moeten wij gerechtigheid doen.

Nog een lesje grieks.

Die taal heeft twee woorden voor nieuw:

[1]  neos is spiksplinternieuw – een baby is neos (vandaar neonatologie)

[2] kainos is vernieuwd – je kapotte fiets met nieuwe onderdelen: hij doet ’t weer

Niet verrassend gebruikt Petrus kainos in vers 13. Jezus maakt ons nieuw, 2 Korinte 5. Ja, hij zal alles vernieuwen tot eer van God.

Dat geeft zin aan werk en school, aan kerk en kunst, aan wetenschap en politiek, aan gezin en zaken. Niets van wat je doet is zinloos. Het is waardevol en het gaat mee naar de nieuwe aarde.

Geven wij de aarde op of geven wij haar door?

We geven de aarde terug aan de Heer. Wij zijn niet meer dan rentmeesters.

We doen verslag van ons beheer.

En we hopen dat de Heer zegt: Goed gedaan! Je was een goede en betrouwbare dienaar. Wees welkom bij mijn feestmaal.

 

Samen lezen, samen delen, samen eten

GKv Emmaus 12 februari 2017

liefdesmaaltijd en avondmaal

de bijbel ligt open bij 1 Korintiers 11

9200000008614267

Een veelvraat. Een dronkaard. – Weet je over wie ik ’t heb? […] Jawel, over Jezus.

Zo zagen veel mensen hem toen. Een smulpaap die houdt van lekker eten. En hij drinkt graag ‘n wijntje, die zuiplap (Mt 11:19). –

En daar is niks mis mee.

Vorige week zei de dominee het nog. God wil dat je geniet. Dat kwam van de Prediker. Die vreemde eend in de bijbelse bijt. Maar je kunt ’t ook in de wetten van Mozes vinden.

Ik ben ’s gaan turven. Deuteronomium, de wet. Daar gaat ’t tig keer over eten en drinken:

Jullie zullen meer dan genoeg te eten hebben. Je mag offerfeesten houden. Samen eten van alles waar je hard voor gewerkt hebt. Vier feest voor de Heer, jullie God.

In die traditie staat Jezus. Het goede leven.

 

9200000059367444

inspirerend als altijd: Jos Douma

In die traditie staat de gemeente. Je leest ’t al in Handelingen 2, direct na Pinksteren:

Ze bleven trouw aan het onderricht van de apostelen [samen luisteren naar de bijbel],

vormden met elkaar een gemeenschap, braken het brood [samen eten, alles delen]

en wijdden zich aan het gebed [samen bidden].

In die traditie staan wij. Alles delen in de kerk. Samen eten als kleine groep. Op maandag eten in de Emmaus met botervis en wortelstamp. Op zondag een heerlijke rijsttafel met bijgerechten. Eten is meer dan je maag vullen. Samen delen is onderlinge liefde – is genieten van elkaar en van wat de Heer ons geeft.

Krisis in Korinte

Natuurlijk is er een dun lijntje tussen eten en vreten, tussen een wijntje en een zuipfeest. Dat zie je in 1 Korinte 11.

dokus-2

Paulus is kritisch als hij ’t over hun samenkomst heeft. Noem je dat de maaltijd van de Heer?!

Op zondagavond komt de gemeente samen in ‘t huis van Fortunatus. De zondag is een gewone werkdag. Na het werk komt iedereen hierheen ‘voor het breken van het brood’. Een agapè in ’t grieks – een liefdesmaaltijd. Rijk en arm zitten bij elkaar. Eerlijk zullen we alles delen …

… ik een beetje meer dan jij!

 

De praktijk is niet zo mooi als de theorie. Als je te laat komt – wat wil je? slaven hebben niks te willen – vind je de hond in de pot. Jammer joh!

De liefdeloze liefdesmaaltijd:

Van wat je hebt meegebracht eet je alleen zelf, zodat de arme honger heeft en de rijke dronken is. Je veracht de gemeente van God want je wilt de armen vernederen.

–          Ja maar we vieren toch samen avondmaal?

–          Nou en? Des te erger! Een aanfluiting is ‘t. Wat jullie doen, is op onwaardige wijze het brood en de beker van de Heer gebruiken.

Paulus gebruikt zware woorden. In verscheidene varianten heeft hij ’t over een krisis:

  • dat er veel zieken zijn in de kerk van Korinte, sterfgevallen zelfs – is een oordeel van God
  • pas op, dat je niet veroordeeld wordt in het laatste oordeel

Ontsporingen

Als ik 1 Korinte 11 lees, valt mij op dat allerlei begrippen een eigen leven zijn gaan leiden.

schermafdruk-2017-02-13-06-49-45

Het Avondmaal

Al vieren we het ’s morgens of ‘s middags, het blijft avondmaal.  De maaltijd van de Heer, zegt Paulus. Ons ieniemienie brokje brood en slokje wijn zijn sowieso geen maaltijd. Laat staan een feestelijk  avondeten.

Op onwaardige wijze

Paulus’ kritiek op de liefdeloze manier waarop de Korintiers hun samenkomst hielden – dat is onwaardig en onvanpas – is veranderd in de vraag of ik als zondig mens wel aan de tafel van Christus komen mag – ben ik niet onwaardig?

Een oordeel eten en drinken

Bij de Heer aan tafel komen kan gevaarlijk zijn, waarschuwt Paulus. Je kunt niet ‘de dood van Christus verkondigen’ en tegelijk zo liefdeloos je medechristenen behandelen. – Dat heeft in refo kringen geleid tot avondmaalsmijding: pas op, je kunt je een oordeel eten en drinken.

Zelfbeproeving

Dus moet je als christen je goed voorbereiden. Toets jezelf en vraag je af of je wel avondmaal durft te vieren. – En als kerk moet je de wacht betrekken bij de tafel. Vandaar een fenomeen als tafelwacht en een ‘avondmaalsbriefje’.

Ik noem het ontsporingen. Want …

  1. de Heer zelf houdt z’n tafel heilig, dat hoef ik niet te doen
  2. het punt bij zelfbeproeving is niet of maar hoe ik aan de maaltijd deelneem
  3. het woord ‘onwaardig’ is geen bijvoeglijk naamwoord maar een bijwoord
  4. de gemeente van Korinte maakte fouten maar was niet fout; 1 Korinte 11 komt na hoofdstuk 1:

4 Ik dank mijn God altijd voor u, omdat hij u in Christus Jezus zijn genade heeft geschonken. 5 Door hem bent u in elk opzicht rijk geworden. Alles wat u zegt en al uw kennis 6 bewijst dat het getuigenis over Christus bij u verankerd is, 7 en hierdoor ontbreekt het u terwijl u op de komst van onze Heer Jezus Christus wacht, aan geen enkele gave van de Geest. 8 Hij is het ook die u tot het einde toe de zekerheid geeft dat u geen blaam zal treffen op de dag van onze Heer Jezus Christus. 9 God, door wie u geroepen bent om één te zijn met zijn Zoon Jezus Christus, onze Heer, is trouw.

Welkom aan tafel

P1020856.JPG

Ik ben opgegroeid in Enschede. Wij kerkten in de Noorderkerk bij ds. Isaak de Wolff. Vooral bij het avondmaal duurde de dienst heel lang …

Af en toe kwam er een zwerver in de kerk. Het leek een zeeman, pet op, onverzorgde baard. Wij noemden hem Daantje – naar het boek van Leonard Roggeveen.

3f47d890-4544-0130-e4d0-00505694738d

Op een keer ging Daantje aan het avondmaal. De hele kerk hield z’n adem in. De ouderling bij de tafel liet hem passeren. De dominee zag hem en zei niks. Daantje at en dronk … en hij bleef in leven!

Natuurlijk, geweldige discussies achteraf. Wat de tafelwacht had moeten doen. Ds. De Wolff had hem moeten wegsturen. De tafel van de Heer ontheiligd. Enschede in opschudding.

In de hemel was het feest op die dag. Over die oude zondaar die tot inkeer gekomen was.

Ik hoop op veel Daantjes in de Emmauskerk.logo-aan-tafel

Wil je ‘de dood van de Heer verkondigen’, vers 26? Geloof je in Jezus Christus die aan het kruis – niet alleen de wereld redde, maar ook – jouw zonden op zich nam? Welkom aan tafel! Wil je meedoen met je broers en zussen, ‘het lichaam van de Heer’, vers 29? Hand of voet, wie je ook bent, GKv of niet, welkom aan tafel!

Dankgebed

Dank u Heer, voor uw ruime uitnodiging naar uw tafel en uw opdracht om u te gedenken.

Help ieder van ons om persoonlijk antwoord te geven […]

Geef dat we als gemeente en als GKv niet blijven steken in discussies over toelating.

Help ons om als het lichaam van Christus op een waardige wijze uw dood te verkondigen.

Totdat we samen met heel uw kerk in volmaakte eenheid uw feest mogen vieren. Amen.

Jouw hand, mijn glimlach

Week van Gebed 22 januari 2017

de bijbel ligt open bij 2 Korintiers 5 vers 14-21

God heeft hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat wij door hem rechtvaardig voor God konden worden.

1      Verzoening

martin_luther_1Over verzoening moet ’t gaan vandaag. Dat is het thema van de Week van Gebed. Het thema is ons aangereikt door de kerken in Duitsland. In 1517 vond daar ‘de grote reformatie’ plaats. Nu – 500 jaar later – zijn we óók verdrietig over de kerk die gescheurd werd. Door Luther en Leo X.  Maar ook de repeterende breuk die mensen – die wij – later geslagen hebben in Gods kerk.

Vandaag gaan we dat afzoenen.

Paulus en Petrus schrijven ‘t aan de gemeente in Rome, in Korinte, in Tessalonica:

Groet elkaar met een heilige kus. (Rm 16:16, 1 Ko 16:20, 2 Ko 13:12, 1 Te 5:26, 1 Pt 5:14)

OK, laten we daar nog ff mee wachten. Als je na de dienst iemand een brede hug wilt geven, kan dat. Begin maar met de mensen om je heen een hand te geven. “Welkom, fijn dat je er bent!” (…)

Merk je wat er gebeurt? Zo’n klein gebaar – een ander groeten, in de ogen kijken, de ander ‘zien’ – roept altijd een reactie op. Jouw hand, mijn glimlach.

2      Snakken naar Verzoening

blog-banners-001

Ken je het verhaal van Paco? Het is van Ernest Hemingway (1899-1961).

Er is in Madrid een vader die al jaren ruzie met z’n zoon heeft. Vader wil ’t weer goed maken. Hij zet in de krant een advertentie:

Paco, kom dinsdag 12 uur naar hotel Montana. Alles is vergeven. Papa.

Die dinsdag moet de Spaanse politie eraan te pas komen. Meer dan 800 jonge mannen met de naam Paco staan voor het hotel.

800-pacos

Misschien ken je zo’n Paco. Een gewone jongen met een doodgewone naam. Die snakt naar de vergevende liefde van z’n vader.

Al die verbroken relaties om ons heen. Ouders en kinderen. Een vechtscheiding. Knallende deuren. De omgangsregeling. De bittere kou in de familie. Jouw schuld! Paco is overal.

verzoening

Misschien ben je wel zo’n Paco.

Ja, want laat je niet wijsmaken dat onder Gods kinderen geen ruzies voorkomen. Het zou niet mogen, nee – maar het gebeurt. Christus heeft ons anders geleerd, zeker – maar wij christenen zijn hardleers.

Ook in de kerk komt ’t voor. Waar we één zijn in Christus, zijn we het vaak grondig oneens. Dan gaan we ervoor. Principieel en onbuigzaam. Op een keiharde manier vechten we onze conflicten uit.

Ik kan je daar na drie jaar in de Emmauskerk staaltjes van vertellen. Hoe broers elkaar bij het avondmaal ontwijken: als ik nou hier ga zitten, hoef ik niet naast hem aan de tafel … Over een familie die brieven bleef schrijven, aan ons, aan de classis, aan de synode … – Dat ga ik natuurlijk niet doen. De vuile was buiten hangen. Elke kerk kent z’n eigen verhalen, helaas.

 

REFO 500 Logo ondertitel - connecting you then and nowOok tussen kerken komen conflicten voor.

Dit jaar is het jaar van Refo500. Het hele jaar staan we stil bij ‘de grote reformatie’.

Ik ben best dankbaar voor Maarten Luther. Die ons de vijf sola’s weer heeft geleerd:

5_solas_blue_back.png

  1. sola gratia, alleen door genade
  2. sola fide, alleen door geloof
  3. sola scriptura, alleen de bijbel
  4. solus Christus, alleen hij is het
  5. soli Deo gloria, aan God alleen de eer

Tegelijk doet ’t pijn dat pastoor Paul Verbeek en ds. Willem Vermeulen er op dinsdag en ook nu niet bij zijn. Katholiek versus protestant. Tien smaken gereformeerd. Ik kan het met de beste wil van de wereld m’n catechisanten niet meer uitleggen. “Jan is licht charismatisch en Jorden zwaar charismatisch.” En de baptisten …

Inderdaad. We snakken naar verzoening.

3      Paulus en Korinte

Denk niet dat vroeger alles beter was. Luther en Calvijn in de 16e eeuw. Nog verder terug: Paulus en de Korintiers.

We hebben gelezen uit wat wij de 2e brief van Paulus noemen. In feite is er meer gewisseld: brieven, tranen, beschuldigingen, minachting en verdachtmakingen. De gemeente van Korinte stelde de apostel in een kwaad daglicht. “Hij is op je geld uit! Die man deugt niet …”

Vandaar dat Paulus zich moet verdedigen. Wat ons drijft is de liefde van Christus, zegt hij in vers 14. En dan gaat hij daarover verder vertellen. Ja, hij heeft ’t ook over mensen – hoe je met elkaar omgaat, hoe je anderen beoordeelt – maar het geheim is Jezus – als je in Christus bent, leeft in verbondenheid met hem, dan wordt alles nieuw … jij ook.

Verzoening tussen mensen begint bij God.

Als we niet door één deur kunnen, laten we dan samen naar God gaan.

52297580.jpg

Wie was er gisteravond in de Ontmoetingskerk aan het Bolwerk? (…)

Daar kon je op een Jip en Janneke manier zien hoe wij mensen muren oprichten. Met stenen [schoenendozen] als …

  • gebrek aan liefde
  • onverdraagzaamheid
  • haat en minachting
  • valse beschuldiging
  • discriminatie en racisme
  • zelfgenoegzaamheid

Daarover belijden we schuld, ook vandaag.

Maar het goede nieuws is dat Jezus onze vrede is – zoals Paulus schrijft in Efeze 2. Christus heeft de muren van vijandschap afgebroken. In hem zijn we één.

Een prachtig moment vond ik dat gisteren. Dat de muur werd neergehaald. En dat de stenen in de vorm van een kruis werden neergelegd. Het kruis is het antwoord op onze conflicten.

media_406_351761_w703_crop_compose

Vandaar dat Paulus niet tegen Korinte zegt: Je moet je met mij verzoenen. Laten we die ruzie nou ‘s bijleggen, lieve mensen. –

Laat je met God verzoenen!

En dat is niet een oproep dat wij het van onze kant goed moeten maken. –

Dit alles is het werk van God.

Hij heeft ons door Christus met zich verzoend …

Het is God die door Christus de wereld met zich heeft verzoend …

Dat geeft een stuk ontspanning. Verzoening is niet ons project. Eenheid in de gemeente en tussen kerken is wat de heilige Geest ons geeft – en wij hoeven die alleen maar te bewaren. Ook dat schrijft Paulus aan de Efeziers (Ef 4:3).

Waarom is het kruis zo belangrijk?

God heeft hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat wij door hem rechtvaardig voor God konden worden.

In de woorden van Maarten Luther – toch weer Luther, in dit jubileumjaar – dit is de vrolijke ruil tussen Jezus en ons.

Christus neemt mijn zonden op zich.

Ik mag zijn gerechtigheid ontvangen: … opdat wij zouden worden gerechtigheid Gods in Hem.

kneel-before-the-cross.jpg

4      De Vrolijke Ruil

Twee ruilen één huilen, zei m’n moeder vroeger. Ook al lijkt ‘t een goeie deal, uiteindelijk is er één die aan het kortste eind trekt.

In dit geval kiest Jezus er zelf voor. Hij … die de zonde niet kende … Gods eigen lieve zoon die op één ding gefocust is: de wil van z’n Vader doen (Jh 4:34). “Niet wat ik wil, Vader, laat gebeuren wat U wilt.” (Mt 26:36vv).

Toen heeft God hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde … Jezus is voor ons tot zonde gemaakt … Wat een vreselijk lijden heeft hij ondergaan. Voor ons. Voor mij. Voor jou. Twee ruilen één huilen. Geen vrolijke ruil voor hem. –

Maar wel voor ons!

God heeft hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat [jij en ik] door hem rechtvaardig voor God konden worden.

Rechtvaardig voor God. Doen wat je moet doen. Leven volgens Gods regels. Zodat hij zegt: Goed gedaan jochie! Wie van ons doet dat? Er is geen mens rechtvaardig, zelfs niet één (Rm 3:10vv).

Christus krijgt wat wij verdienen.

Wij krijgen wat Jezus verdiend heeft.

Het is een bekend grapje op verjaardagen. Kor heeft een nieuwe baan. Wat verdien je daar?

Bedoel je wat ik verdien of wat ik krijg? 😉

Aan het eind van de maand krijgt Kor zoveel. Al vindt-ie zelf dat hij meer verdient.

Jezus krijgt wat hij niet verdient. Verworpen door z’n eigen volk. Onschuldig veroordeeld door de autoriteiten. Gemarteld en geslagen. Door God verlaten aan het kruis. Tot zonde gemaakt.

De vrolijke ruil. Paulus schrijft er vaker over.

Christus Jezus heeft ons vrijgekocht van [Gods] vloek door voor ons te worden vervloekt, want er staat geschreven: ‘Vervloekt is ieder mens die aan een paal hangt.’ [Gl 3:13v]

Hij de vloek. Wij de zegen.

Wij krijgen wat we niet verdienen. De perfecte gehoorzaamheid van Christus, 100%. Zoals ’t in de gereformeerde catechismus (1563) staat:

God [schenkt] mij, zonder enige verdienste van mijn kant, alleen uit genade, de volkomen voldoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus. Hij rekent mij die toe, alsof ik nooit zonde had gehad of gedaan, ja, alsof ik zelf al de gehoorzaamheid volbracht had die Christus voor mij volbracht heeft.

Een beetje oubollig. Maar o zo waar.

5      Verzoening is Verandering

Even wachten. Waar waren we ook alweer?

Schermafdruk 2017-01-19 06.59.17.png

Verzoening. Daar ging ’t over. Verzoening tussen mensen. Voor alle Paco’s van deze wereld.

Verzoening tussen groepen en kerken. Eenheid in het geloof en hoe we daarin verder komen.

De vrolijke ruil in 2 Korinte 5 heeft daar alles mee te maken. Verzoening is verandering.

Jouw hand, mijn glimlach. Dat thema van de Week van Gebed gaat over mensen. Als jij je hand uitsteekt naar mij – hoi, hoe gaat ‘t met je? – dan moet ik gewoon glimlachen. “Wie goed doet, goed ontmoet.”

In het evangelie steekt God z’n hand uit.

Het is God die door Christus de wereld met zich heeft verzoend: hij heeft [namelijk] de wereld haar overtredingen niet aangerekend.

En ons – zegt Paulus, ons apostelen van Jezus, ons als gemeente van Christus – ons heeft hij de verkondiging van de verzoening toevertrouwd.

Wij zijn gezanten van Christus, God doet door ons zijn oproep. Namens Christus vragen wij: laat u met God verzoenen.

Jouw hand, mijn glimlach.

Laat je met God verzoenen. Aanvaard die hand die de Heer naar je uitsteekt. Dan zal je leven ingrijpend veranderen.

800-pacos

Mag ik jullie laten zien wat het verschil is? Ik wil Dennis, Hessel en Karel vragen om me daarbij te helpen.

Dennis is een mens. We hebben ’t gehoord wat de bijbel zegt. Geen mens is rechtvaardig voor God, zelfs niet één (Rm 3:10vv).

Als een mens naar God kijkt – zoals Dennis naar Hessel – dan kan-ie alleen maar bang worden. En God – Hessel, met respect – heeft ’t volste recht om boos naar een mens te kijken.

Maar dan komt Jezus – Karel – ertussen staan. De rechtvaardige zoon van God die onze schuld op zich nam, aan het kruis. De vrolijke ruil.

Als God nou naar ons kijkt, wie ziet hij dan? Niet Dennis maar Karel. Als ik geloof, ziet God niet mij maar Jezus. En dankzij Christus ziet God mij als rechtvaardig. Gods hand, mijn big smile.

blog-banners-001Omgekeerd mag Dennis nu ook zo naar Hessel kijken. Ik hoef als mens niet meer bang te zijn voor God. God zie ik altijd door Jezus. Hij is m’n lieve Vader die m’n zonden vergeven heeft.

Verzoening is verandering.

Voortaan ben ikzelf niet meer het stralende middelpunt van m’n leven. Alleen Christus.

Zonder Jezus blijf ik egoistisch, trots. Een leven van zelfhandhaving, wantrouwen, ten diepste angst en eenzaamheid. Maar nu, vers 15:

[Ik geloof] dat hij voor allen is gestorven opdat de levenden niet langer voor zichzelf zouden leven, maar voor hem die voor de levenden is gestorven en is opgewekt …

Hij staat nu in het midden. Jezus leeft!

Dan ga je anders leven. Voor God en de mensen.

Dus – vers 16 – daarom beoordelen we vanaf nu niemand meer volgens de maatstaven van deze wereld …

Die maatstaf ken je. Wat zegt deze wereld?

Je moet een goede positie hebben. Je moet jezelf handhaven. Voor jezelf zorgen. Je niet kwetsbaar opstellen. Laat je zien!

… ook Christus niet, die we vroeger wel volgens die maatstaven beoordeelden.

Jezus volgen, waarom zou je?

Jezus hoort volgens de maatstaf van de wereld bij de losers. Geen krachtpatser die zichzelf wist te verkopen. Hij liet zich pakken door de vijand. Wil je daarbij horen? Nee toch …

Schermafdruk 2017-01-19 06.58.53.png

Ja toch! zegt Paulus. Want nu zie ik ’t anders. Nu zie ik in Jezus de liefde en de zachtmoedigheid en de vrede van God. Ik kijk ook heel anders om me heen. Vanuit de verzoening kijken we naar elkaar:

  • als mensen voor wie Jezus is gestorven
  • als mensen die hunkeren naar geborgenheid en verbondenheid
  • als mensen die de liefde van God nodig hebben, zijn vrede en vrijheid

Wat een geweldig perspectief krijg je hier.

Dankzij de verzoening ben je in Christus – vers 17 – een nieuwe schepping, omdat je daardoor één bent met hem, de levende Heer. Als je de uitgestoken hand van God aanpakt, dan gaat er een nieuwe wereld voor je open. Vol van Gods Geest. Vol van de liefde. Vol van de goedheid van onze God. Zijn hand, jouw brede lach.

martin_luther_1

Ik wil graag eindigen met een citaat van – wie anders dan – Luther. Die sprak graag over de onzichtbare kerk. Niet de buitenkant, niet het instituut is belangrijk – maar de binnenkant: het geloof en het evangelie.

Daarom heeft Luther het niet zo vaak over de kerk. Hij spreekt liever over de gemeente of de christenheid.

De kerk is een ‘klein hoopje’,

een gemeente in aanvechting van de duivel maar met één hoofd, Christus,

met één geloof, zonder twisten en scheidingen.

 

Achter de wolken .. regeert het Lam

GKv Emmaus 1 januari 2017

de bijbel ligt open bij Openbaring 5

achterdewolken.jpg

Achter de wolken … schijnt de zon. Zeggen ze. – Zou het?

Achter de wolken van 2016 schijnt de zon van 2017. Gaat ’t beter worden dit jaar?

Ik durf ’t je niet te voorspellen. Als mens worstel ik met te veel vragen. Waar is m’n ziek zijn goed voor? Hoe loopt ’t af met m’n zorgenkind? Is er over 10 jaar nog een kerk in Nederland? Waarom laat de Heer de slachting in Syrië toe?

Wat ik je wel kan vertellen vandaag is dit:

Achter de wolken … regeert het Lam. Dat gaan we lezen uit de openbaring – de onthulling – van Johannes. God schuift ’t gordijn een stukje open. Let daarbij op …

54       de plaats van de kerk

55       de rol van de gelovigen

56       het hart van het evangelie

 

54  de plaats van de kerk

Wat moet je daar nou van zeggen? De Emmaus. De kerk in deze wereld. Als je daarover nadenkt, kun je met Johannes in tranen uitbarsten.

  • Als de Emmauskerk er volgende week nou ’s niet meer zou zijn … zou de buurt er iets van merken? Ja, meer parkeerruimte voor de Dirk.
  • Wat merkt Bergen op Zoom van de GKv? Die 100 mensen uit de hele streek zijn in de stad niet of nauwelijks zichtbaar.
  • Hoe relevant is de kerk in Nederland? Bij de verkiezingen en de formatie in maart speelt de kerk geen enkele rol.
  • En in de wereld

Wie zou niet huilen met Johannes?

revelation-john-patmos-biblesorythatlive-701

Ja, die Johannes.

Als jonge vent had hij Jezus meegemaakt. Hij had geweldige dingen gezien. Zieken genezen, demonen uitgedreven, doden opgewekt – ’t kon niet op. Het koninkrijk van God is nabij.

Met Jezus had hij het absolute dieptepunt maar ook het hoogtepunt beleefd. Goede vrijdag en Pasen. “God heeft mij alle macht gegeven in de hemel en op aarde!”

Maar toen ging het gordijn dicht. Jezus ging weg tot achter de wolken. Stefanus is dood. Jakobus – z’n broer – ook dood. Met Petrus en Paulus liep ‘t slecht af. En Johannes zelf zit in z’n eentje in ballingschap op het eiland Patmos.

Is dit het nou?

Keizer Domitianus kan z’n gang gaan. Waar is de kerk van Christus? Gods beloften, wie zal die tot vervulling brengen?

Dan trekt God het gordijn open.

De wereld is groter dan Rottumerplaat. De kerk is meer dan Johannes op Patmos.

  • Wat zei de Heer tegen een wanhopige Elia? “Ik zal ervoor zorgen dat er in Israel 7000 man overblijven die zich niet buigen voor Baal …”
  • In mijn tijd is het niet anders, zei Paulus. Ook nu heeft de goede God een rest uitgekozen.
  • En onze belijdenis zegt het Paulus na.

Deze kerk is er geweest vanaf het begin van de wereld en zal er zijn tot het einde toe. Want de heilige kerk wordt door God staande gehouden … hoewel ze soms een tijdje klein en ogenschijnlijk verdwenen is … NGB artikel 27.

Huil niet, Johannes. Kijk verder.

De kerk is meer dan de Emmaus. Er zijn andere gemeentes in Bergen, op Tholen, in Vossemeer. De kerk is groter dan wij in Nederland en Europa overzien. Er is een kerk over de hele aarde. Er is zelfs in de hemel een kerk. Als je ’t hebt over de ‘gemeenschap der heiligen’!

Zoals we zo graag zingen:

U looft de apostelschaar in heerlijkheid o Heer

profeten martelaars vermelden daar uw eer

door heel uw kerk wordt steeds

– daar boven hier beneden –

in strijd en zegepraal uw grote naam beleden

Er staat een troon in de hemel. De Heer alleen regeert. ´t Is op aarde geen puinzooi. Zijn troon staat vast en hecht.

studie33

Er is een boekrol die geopend wordt.

  • De dagen en de jaren en de gebeurtenissen staan in Gods boek geschreven.
  • Gods plan met de wereld … – Jezus zegt: over mij is in de boekrol geschreven. Het staat erin. Hij staat erin. Wij staan erin.

Een troon in de hemel. Een God die regeert en die z’n plannen uitvoert. En degene die daarin betrokken wordt is Christus. Achter de wolken regeert … het Lam.

Openbaring 5 is een bijzonder bijbelgedeelte. Ik laat allerlei details liggen voor de bijbelstudie op donderdag. De kernvraag is vers 2:

Ik zag een machtige engel die met luide stem uitriep: ‘Wie komt het toe de zegels te verbreken en de boekrol te openen?’

Wie is goed genoeg om de zegels te verbreken en de boekrol te openen? Wie komt de eer toe?

De wereld zit vast. Natuurlijk zijn er mensen die de knoop kunnen doorhakken – met bommen op Aleppo, een aanslag in Berlijn of Bagdad – maar wie kan Gods plan uitvoeren? Wie komt het toe om de knoop waarin de wereld zit – niet door te hakken maar – te ontwarren?

Daar heb je wel een leeuw voor nodig.

En die is er. De lang beloofde leeuw uit Juda’s stam.

Maar het is wel een beetje rare leeuw. Niet de koning van de dieren die met kracht en geweld iedereen verscheurt. Niet de storm of het vuur of de aardbeving – de zachte bries.

De leeuw is een lam. ‘Lam’ staat voor offer en vrede, voor genade en liefde.

Wat een bevrijdende boodschap moet dat in die tijd geweest zijn. Voor Johannes. Voor de kerk in de crisis.

Achter de wolken … regeert het Lam.

openbaring%205%20vers%201-7

Johannes ziet Jezus in z’n ware gedaante. Die dood geweest is en hij leeft.

Johannes ziet de keizer in z’n ware gedaante. Een beest. Lelijk als de nacht. Een bek als een scheermes. Tot de ondergang gedoemd.

Johannes ziet de kerk in haar ware gedaante. Een onafzienbare menigte, niet te tellen. In het wit gekleed, palmtakken in de hand. Gelukkig wie verbonden is aan het Lam!

We leven in een bezeten wereld. Dat weten we. Als het Lam de zegels opent breken paarden los uit de boekrol en draven door de porseleinkast. Weg vrede. Sociale tegenstellingen. De dood is de baas op aarde.

Maar achter de wolken … “God heeft mij alle macht gegeven in de hemel en op aarde!” Christus regeert.

  • Hij vergadert z’n kerk. De 7 geesten van God worden over de hele wereld uitgestuurd.
  • Hij beschermt en onderhoudt z’n kerk. Hij is het Lam dat geslacht is en hij blijft denken aan z’n kerk in het strijdperk van dit leven.

55  de rol van de gelovigen

Achter de wolken regeert het Lam. Maar wat is onze rol ‘onder de wolken’ en onder de zon?

Jawel, wij komen ook in het stuk voor.

In het drama van Openbaring 5 kom je ze drie keer tegen, de gelovigen:

  1. mensen uit alle landen en volken, van elke stam en taal – Christus’ gemeente in vers 9
  2. de gebeden van de heiligen – de mensen die God toebehoren (GNB) – in vers 8
  3. de 24 oudsten die om de troon heen staan

De meeste uitleggers zijn het er wel over eens. Die 24 oudsten, dat is de kerk van het oude en nieuwe testament. 24 = 2 x 12: 12 stammen van Israel plus 12 apostelen van Christus. – Deze 24 ouderlingen staan voor de kerk.

slide_19

En wat doet die kerk? Bidden en zingen.

  • De ouderlingen stemmen in met het lied van de hele schepping. Ze buigen voor de troon van God. Een nieuw lied zingen ze voor het Lam. De lof en de heerlijkheid! In aanbidding liggen ze op de grond voor Christus.
  • En ze brengen reukwerk. Gouden schalen vol wierook. In de bijbel is dat symbolisch voor de gebeden van de heiligen. De kerk bidt. En God is blij met dat geurige offer.

Wat betekent de kerk in de wereld?

Wat betekent de kerk in Gods werk? Bidden en zingen is belangrijk. Je ogen en je hart richten op het Lam. Hem prijzen om wie hij is en om wat hij doet.

  • Bidden voor koningen en gezagsdragers. Een rustig en ongestoord leven.
  • Bidden voor de gang van het evangelie in deze wereld.
  • Bidden voor de christenen in de gevangenis, voor de zieken, voor wie in zonde gevallen is.

De kerk speelt geen rol in het verlossingswerk maar wel in het doorgeven ervan. Ik vind zelf vers 5 hier zo mooi.

Johannes huilt. Alles zit muurvast. Wie kan de knoop waarin de wereld zit, ontwarren?

Dan is het één van de oudsten die hem troost. Door te wijzen op Christus. De Leeuw die het Lam is. “Hij heeft de overwinning behaald!”

Dat is de rol van de gelovigen in 2017.

  • Wij kunnen de boekrol niet openen of de verlossing tot stand brengen. Niemand in de hemel of op aarde heeft inzicht in Gods werk. Alle kritische vragen van de wereld – als er een God is, waarom … – daar heb je geen antwoord op.
  • Wij kunnen wel op Jezus wijzen. Het lam van God dat de zonde van de wereld wegneemt. De leeuw uit de stam van Juda. Bij hem ben je veilig. Dat mag je doorgeven.
  • En we prijzen hem bij voorbaat. De lof en de heerlijkheid en de wijsheid en de dank – kijk, als een nieuw kabinet aantreedt, Rutte III of Buma I of Wilders I (…), dan moeten ze eerst het vertrouwen verdienen. Maar de regering van Christus krijgt bij voorbaat een motie van vertrouwen aan z’n broek – en de eer en de macht en de sterkte …

Geweldig dat er een kerk is. Uit alle landen en volken. Gekocht met bloed. Van elke stam en taal. Om hem als priesters te prijzen. En later met hem als koningen op aarde te heersen.

56  het hart van het evangelie

Ik weet niet waar je aan denkt bij Openbaring 5. Daar staat een Lam als geslacht (HSV). Ja, bij de slager op de toonbank. Lamskoteletten? Lamburgers?

apokalyps5_prassede

  • Dit lam in Openbaring 5 is geslacht. En wel op de ouderwetse ‘rituele’ manier. Niet met een schietmasker maar met een snee in de hals. Je kunt de snee nog zien. Dit lam is geslacht geweest.
  • Maar het ligt niet in de vitrine bij de slager. Het leeft en het staat. Niet machteloos, het heeft horens – een symbool van kracht. Met z’n 7 ogen houdt het Lam alles in de peiling.

Dat is de kern van het evangelie. De vergeving van de zonden. “Omdat Christus voldaan heeft, wil God nooit meer denken aan al mijn zonden, ook niet aan mijn zondige aard, waartegen ik mijn leven lang moet strijden.”

Dat is Gods geheim. Daarom is Jezus de enige die de boekrol kan openen en inzien. Vers 9:

U verdient het om de boekrol te ontvangen en zijn zegels te verbreken. Want u bent geslacht

Dat is het geheim van de kerk. Mensen uit alle landen en volken – Nederland en Nigeria, Iran en Israel – van elke stam en taal – maar die in alle talen het Lam prijzen. Voor zijn troon en hier beneden.

Dat is de betekenis van de kerk in deze wereld. Nee, geen machtsfactor in Syrië of de VN of op het Binnenhof. Wat betekent dat nou in Bergen: bidden, zingen en praten over het kruis van Jezus Christus?

Maar zo komt het koninkrijk van God. Dat rijk dat niet van deze wereld is.

Domiziano_da_collezione_albani,_fine_del_I_sec._dc._02.jpg

Dat weerloze lam is een leeuw. Met de zachte kracht van de genade verovert hij de wereld. De politie van de keizer moet erom lachen. Maar wie het laatst lacht …

Ja, die keizer. Domitianus. Hij is er nog. Er staat een beeld van hem in het museum. Met een stuk uit z’n arm …

En de kerk van het geslachte lam is er over de hele wereld. De kerk heeft Rome overleefd. De Spaanse inquisitie. Het Derde Rijk. En ze zal ook de aanslagen van de Islam overleven. Het Lam regeert!

Wat betekent dat voor ons als kerk in 2017? Dit: niet meegezogen worden in het machtsdenken. Blijven bij het hart van het evangelie. Bidden en zingen en spreken over het bloed van het Lam.

the-4-gospel-writers

Aan het einde van de preek vraag ik nog even uw aandacht voor het einde van Openbaring 5.

Een gigantisch engelenkoor. Hoeveel zijn het er? Ontelbaar: 10.000 maal 10.000 is … niet te tellen zoveel. Dat knalt eruit. Halleluja.

De hele schepping stemt daarmee in. Vogels en vissen prijzen God. Bergen jubelen en rivieren klappen in de handen. En de hele schepping roept Amen.

Maar het laatste woord is niet amen.

De oudsten vallen in aanbidding neer.

Sprakeloos. Daar zijn geen woorden voor.

Stil worden voor God. Dat zegt soms meer dan alle woorden en liederen en gebeden.

Ik hoop dat jij je mag neerwerpen voor God en voor het Lam. Daar ben je veilig.

Nog kent geen mens het wat en hoe,

Gij moogt vertrouwend lopen:

God doet de toekomst open.

Het woord van God en de herders

beamteam-logo-netjesGKv Emmaus, kerstmorgen 2016

de bijbel ligt open bij Lucas 2

1      Het Woord over de herders

Ja, waarom herders? Dat is de vraag die bij mij opkomt als ik Lucas 2 lees.

De inhoud van de kerstboodschap kan ik wel plaatsen. Grote blijdschap. Vrede op aarde.

Maar wat te denken van dit opvallende publiek?

Op die vraag worden verschillende antwoorden gegeven.

  • De kinderen zongen het zonet. Wij waken in het veld als andere mensen slapen. Nogal logisch dat de engel zich tot de nachtploeg wendt. De rest ligt op één oor!
  • Anderen vinden ’t toch opvallend. Niet naar de geestelijke leiders in Jeruzalem gaat het nieuws. Maar naar de gewone man in de straat en op het veld.

Volgens sommigen is dat expres. Jezus had iets met de armen en de verdrukten in de samenleving. Herders waren niet in tel. En dus zoekt de Heer juist hen op. Dat is zijn missie!

Zijn herders echt zo stoer? Trouw doen ze hun werk, voor niets of niemand bang.

Laten we ze niet mooier of lelijker – of stoerder – maken dan ze zijn.

Schermafdruk 2016-12-19 10.21.15.png

Wat zegt de bijbel over de herders?

Herder zijn is een verantwoordelijk beroep. Gehuurd door de eigenaar van de kudde om voor zijn schapen te zorgen. Dat betekent: lange perioden van huis. De zomer is droog in Israel. Dan moet de herder er op uit om weidegronden te zoeken (Gn 37:12vv).

Herders zijn best wel stoer. Ze vechten met een beer en trappen op een slang (1 Sa 17:34v). Dat is een ruig en eenzaam bestaan.

Natuurlijk loop je dan met zulke vrijbuiters het risico van criminaliteit. Wie controleert je? Dus was ‘t  verboden in die tijd om van een herder melk te kopen, of wol of een lam. Dat werd beschouwd als heling. Er zal dus wel ’s iets verkeerd gegaan zijn.

Maar dat is de keerzijde van hun geïsoleerde positie. Een herder krijgt van z’n baas vertrouwen. Geen wonder dat de bijbel meestal positief spreekt over herders.

Er is achting voor mensen als Mozes en David die als herder geroepen waren (Ex 3:1v, 1 Sa 16:11). De koningen van Israel worden opgeroepen om trouwe herders te zijn van Gods volk (2 Sa 5:2, 7:7). Ja, God zelf noemt zich de herder van Israel. Psalm 23. Psalm 80.

Schermafdruk 2016-12-19 10.21.27.png

Jezus is ook positief. Hij gebruikt ze als voorbeeld voor z’n eigen missie en die van z’n gemeente.

Over de herders in Lucas 2 weten we niet veel meer. Alleen wat in vers 10 staat. Er zal blijdschap zijn voor het hele volk. Christus de Heer is geboren. In de stad van David. God maakt z’n beloften waar. Dus is er alle reden om blij te zijn. Voor iedere mens die Gods verlossing verwacht.

  • God kijkt niet naar wie je bent. Rijk of arm. Geleerd of dom. In aanzien onder het volk of gewantrouwd door de mensen.
  • God kijkt niet naar wat je doet. Of je trouw in de kerk komt, zoals de joodse leiders. Of dat je vaak verstek laat gaan, zoals de herders van de nachtploeg.

Ook voor de gewone man in de straat is het evangelie van Jezus’ geboorte.

unspecified48WGMNI5.jpg

Dat wil ik jullie ook vandaag zeggen.

We vieren kerst. Jezus is geboren. De zoon van God is op aarde gekomen. Dat evangelie – het goede nieuws – is er voor u en voor jullie allemaal.

  • Ouderen en jongeren. Gestudeerd of analfabeet.
  • Doorgewinterde GKv’ers en mensen die ’t allemaal niet zo precies snappen.
  • Trouwe kerkgangers maar ook als je alleen vandaag in de kerk bent gekomen.

God ziet je zitten in je ellende. Hij kent ons allemaal, stuk voor stuk. Verloren als we zijn in onze schuld voor hem. En de engel zegt ’t namens God. Vrees niet.

Ook voor jou is er blijdschap. Kom maar gewoon zoals je bent. En neem de vreugde van kerst aan.

2      Het Woord tot de herders

Schermafdruk 2016-12-19 10.21.38.png

Waar word je dan blij van vandaag?

  • Je kijkt om je heen in deze wereld. Je denkt aan de mensen in Aleppo of Mosul. Andere plaatsen waar oorlog is. En hoeveel plaatsen zijn er waar wij niet van weten?
  • Soms komt ’t dichtbij in je eigen leven. Of in je directe omgeving. Waar is die vreugde voor de hele wereld, waar de engel over sprak?

Dat kan je zingen op kerst een beetje wrang maken. Al weet je dat ’t niet oppervlakkig is bedoeld. Het gaat om Gods vrede in en door dit kind. –

Maar hoe dan? Een baby is altijd een teken van hoop. Nieuw leven. Maar wat zal zo’n kind nou beginnen …

Zeker als je bedenkt hoe het later met deze Jezus is afgelopen. Kind wordt man. Man wordt gedood door vijanden. Einde verhaal.

Als zo het leven is – is kerst dan niet een sprookje? Je kunt vluchten in de romantiek: een baby in de stal. Of in het idealisme: dat er vrede is voor mensen van goede wil. Maar hoe reëel is kerst eigenlijk?

Hoe reëel was het kerstfeest voor de herders?

Ik vraag je aandacht voor twee opvallende woorden in het kerstevangelie. Het gaat over ‘horen’ en ‘zien’.

unspecified9SN3RMQJ.jpg

Beginnen we in vers 15.

Na dat geweldige van die engelen, komen de herders tot zichzelf. Letterlijk staat er dat de

herders zeggen: laten we nu het woord gaan zien. Wat door de engel tegen hen gezegd is, willen ze met eigen ogen gaan bekijken.

Wat is dan tegen hen gezegd? De Heer heeft gedaan wat hij beloofd heeft en reddend ingegrepen. Zoals ’t al voorzegd was door de profeten. Er is een gloednieuw bestaan voor Israel en voor de wereld. Daar zingen de engelen over.

De herders hebben geluisterd.

En dan gaan de herders zien.

De engel stuurde ze op weg naar de stad van David (2:11). Hij zei ook waarop ze moesten letten. Een baby in Betlehem. Maar ja, welke baby? Liggend in een voerbak voor de dieren (2:12).

De herders gaan. Ze komen in de stad. Ze doen navraag. Totdat ze hem uiteindelijk vinden (2:16).

En wat zien ze dan? Gewoon. Een baby’tje (16). Niks bijzonders.

Is dat alles?

Worden ze daar nu blij van?

Ja, want ze gaan proberen om horen en zien bij elkaar te brengen. Vers 17: (…)

Dat is onthullend voor Maria en Jozef. En omgekeerd vertellen die twee over alles wat eerder in de voorgeschiedenis gepasseerd is. Vandaar dat vers 20 later zegt: ze prijzen God om wat ze gehoord èn gezien hebben.

Wie alleen maar kijkt, die ziet niks.

Het feit wordt bijzonder in het licht van het woord dat gesproken is.

unspecified5EX1M9ZN.jpg

Dit is kerst. God wordt mens.

Als ik dit wonder vatten wil,

dan wordt mijn geest van eerbied stil,

aanbidt het, maar doorgrondt het niet,

dat zó de liefde Gods geschiedt.

Snap jij het? Snap ik het? De Heer die zich zo ons leven aantrekt, dat hij zelf naar deze wereld toe komt. Wie dat evangelie gehoord heeft – die ziet ook waarom je door deze baby zo ontzettend blij kunt worden. Wat je ziet, gaat spreken door wat je gehoord hebt.

Hoe kan de geboorte van het kerstkind een teken van hoop zijn in deze wereld? Om dat te begrijpen, zul je de boodschap van de bijbel moeten aanvaarden. Wat de Heer er zelf van zegt.

Het maakt niet uit wie je bent. Maar dit is ook voor jou persoonlijk goed nieuws. Voor jou kwam de redder op aarde.

Dat mag je zeker weten. Daarbij ga je niet op je gevoel af. Maar je neemt God op z’n woord. Hij zegt het zelf!

De  herders hebben ’t begrepen. Ze hebben gehoord en gezien en vervolgens God ervoor gedankt.

3      Het Woord door de herders

Schermafdruk 2016-12-19 10.21.48.png

En … ze hebben ’t verder verteld. Ook dat is van belang voor ons.

Dan denk ik aan vers 18: (…)

In de herberg zal ’t niemand ontgaan zijn dat er een baby was geboren. In de ruimte voor de dieren. Dat werd bekend in Betlehem.

Vervolgens komen die herders. Met die sterke verhalen over een engel en engelen. Ook dat bleef niet onopgemerkt.

De reactie is: eerst verbazing, en dan spot. De herders worden niet serieus genomen. “Haha, te veel gedronken zeker.” (vgl. Hd 2:13).

Ja, zo kunnen mensen reageren. Ook vandaag.

unspecifiedKYHASTD7.jpg

Bent u ook zo verbaasd over kerst? Wie niet verbaasd is … Die heeft ’t waarschijnlijk nog niet goed begrepen.

Je kunt kerst romantisch inkleuren. Of er een idealistisch verhaal aan hangen. Maar de realiteit van Gods komen in deze wereld – dat roept verbazing op.

Verbazing is nog geen geloof. Wie ergens verbaasd naar staat te kijken, die blijft nog op afstand. Bij geloof word je er zelf in betrokken. Je geeft je er totaal aan over. “Dat is dus echt voor mij gebeurd.”

Bij het evangelie van kerst zijn – na de eerste verbazing – twee reacties mogelijk. Of je neemt ’t blijmoedig aan vol verwondering. Of je gooit ’t geërgerd naast je neer. “Wat een kolder!”

Hoe reageer jij?