RSS

Categorie archief: Preken

Afbeelding

Preken is goud

Z7LhawW

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 juni 2014 in Kerk, Preken

 

Wij hebben een Woord voor de Wereld

preek voor Hemelvaartsdag 2014

de bijbel ligt open bij Lucas 24 vers 44-49

Uit de Hoogte [intro]

‘Wat zie je bij de hemelvaart?

news-051814c-lg

Wubbo Ockels steeg op van de aarde. In 1985 vloog onze eerste Nederlandse astronaut 112 keer om de aarde. Hij zag de mens op ware grootte. En z’n leven daarna was nooit meer hetzelfde.

Op z’n sterfbed – krap twee weken geleden – moest hij ‘t nog een keer zeggen.

ik zag de zonsopkomst 112 keer

1-1-2

alarm

een zeepbel in een zonnestraal

fragiel en broos

bescherm de planeet

put haar niet uit

 Hoe kijkt Jezus naar deze wereld? Wat ziet hij vanuit de hemel in Nederland, in Bergen?

In mei verscheen een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau [SCP] over geloof en kerk in Nederland. Geloven binnen en buiten verband. Geschreven door Joep de Hart. Heeft iemand ’t gelezen?

Ik vind de conclusies duidelijk en akelig.

2014_10_Geloven.inddDe positie van de Nederlandse kerken is de afgelopen decennia sterk verzwakt. Uit alle statistieken komt een gestage inkrimping naar voren.

In 1958 rekende zich nog ruim driekwart van de bevolking tot een kerkgenootschap, anno 1980 gold dit voor de helft, anno 2012 voor nog maar 30% van de Nederlanders. In de jaren tachtig bezocht 17% van de bevolking elke week een kerk, inmiddels geldt dat voor 10%.

Dat wisten we natuurlijk wel. Kijk maar om je heen in de straat als je op zondag naar de kerk gaat. Oké, in Tholen is het beeld gunstiger dan in Bergen. Maar check eens op school of op je werk: hoeveel procent gelooft in de bijbel en heeft iets met een kerk?

Wubbo Ockels kwam met een boodschap voor de wereld. Tien geboden, samengevat in één woord. Mensheid. “We kunnen allemaal in de mensheid geloven.”

Ik zet daar vandaag iets anders tegenover. En ik baseer dat op Lucas 24. Jezus’ opdracht aan z’n kerk voordat hij naar de hemel ging.

Wij hebben een Woord voor de Wereld

1         De Wereld Wacht …

Maar daar zit de wereld toch helemaal niet op te wachten? Nederland eert Wubbo Ockels. Je schrikt van z’n statement. Eventjes. En dan ga je over tot de orde van de dag.

Geloven in Nederland mag. Maar een kerk die oproept tot bekering? Als je begint over zonde en over vergeving – ze zien je aankomen!

Toch lazen we wel zoiets bij Jesaja. Kijk nog eens met mij naar Jesaja 42 vers 4:

Ongebroken en vol vuur
zal hij het recht op aarde vestigen;
de eilanden zien naar zijn onderricht uit.

Mediterranean_Relief

De eilanden. Dan moet je denken aan Cyprus en Kreta. Of nog verder: Griekenland, Italië en Spanje. Dat was in de tijd van Jesaja het einde van de aarde. De kustlanden.

de Here is koning.

laat de aarde juichen

laat vele kustlanden zich verheugen

De wereld wacht … ja, is dat zo? Wacht onze wereld op het Woord? Kan de kerk inhaken op een verlangen bij de mensen?

Hoe was dat met Paulus, de grote apostel?

  • Paulus komt in Athene met een tegendraadse boodschap: God roept mensen op een nieuw leven te beginnen, want er komt een dag dat hij een rechtvaardig oordeel over de wereld zal vellen. Geen vergeving zonder bekering.
  • Maar hij kan aanknopen bij hun godsdienstig gevoel, hun verering van een onbekende god. “Wat u vereert zonder het te kennen, dat kom ik u nu verkondigen!” Handelingen 17.

Jesaja weet ook wel dat de wereld niet zit te wachten op de ‘dienaar van de Heer’ die hij aankondigt. De messias. Jezus Christus.

Hij werd veracht – staat er dan – door mensen gemeden; zijn aanblik kon ons niet bekoren. Op zo’n loser zit niemand te wachten. Maar wel … op zijn onderricht. Hier komt iemand die het recht op aarde zal vestigen. In de woorden van 42 vers 7:

… om blinden de ogen te openen,
om gevangenen te bevrijden uit de kerker,
wie in het duister zitten uit de gevangenis.

Ik zie dat zelfde verlangen naar heelheid in de wereld van 2014. Geen wonder ook. Allemaal zijn we afkomstig uit het paradijs.

DORDRECHT-STILLE TOCHT-MILLY BOELE

Ik proef het in het testament van Ockels. Het ideaal van verbondenheid met elkaar en met de schepping. Die droom is typisch menselijk.

Ik lees hetzelfde in het SCP-rapport. De kerk verliest terrein. Maar mensen zijn steeds op zoek naar zin. Je ziet ’t bij wat genoemd wordt biografische overgangsmomenten – geboorte en sterven – en bij nationale gebeurtenissen of collectieve rouwverwerking.

Het rapport heeft ’t ook over sociaal kapitaal.

Nog altijd vormen de kerken belangrijke sociale gemeenschappen en de plaatselijke gemeente … is ook in het hedendaagse Nederland een van de belangrijkste plaatsen waar Nederlanders elkaar regelmatig ontmoeten en gemotiveerd worden voor maatschappelijke participatie.

Het percentage vrijwilligers onder de trouwe kerkgangers bedraagt door de jaren heen meer dan het tweevoudige van dat onder mensen die nooit een kerk bezoeken.

De eilanden zien naar zijn onderricht uit. De wereld wacht op het woord. De kerk komt met een boodschap die aansluit bij wat Bergen op Zoom en Nederland nodig heeft.

2         … op het Woord

Maar als dat zo is, waarom is de kerk dan zo op z’n retour? De cijfers zijn keihard.

Tussen 2003 en 2012 gaan in de katholieke kerk 41% mensen minder op zondag naar de kerk. Het ledental van de grootste protestantse kerk, de PKN, liep in dezelfde tijd met 28% terug.

Misschien moet je Lucas 24 nog eens lezen. Je zult verbaasd staan hoeveel moeite het Jezus kost om z’n eigen discipelen te overtuigen. Die mannen snappen er niks van. De verhalen van de vrouwen doen ze af als kletskoek. Als de Heer zelf verschijnt, staan ze stijf van de angst. Het kost hem een middag – een avond – nee 40 dagen om hun de ogen te openen.

Hoe dan de wereld die hem niet kent … “Wie kan geloven wat wij hebben gehoord? Aan wie is de macht van de Heer geopenbaard?” Jesaja zegt het. Paulus moet het beamen. En ook in 2014 zul je dat ondervinden.

Bergen en de wijk zijn blij met de Emmauskerk die open staat. Sociaal kapitaal. Vrijwilligers in de schuldhulpverlening en de school en om de buurt schoon te houden. Maar wie heeft oog voor het religieus kapitaal dat erachter ligt?

580_e765ccaafa5b1cdba47da9e5a5c08f73

Nederlanders hebben wel behoefte aan iets van rituelen. Een viering bij de doop. Kaarsjes branden. Een stille tocht na een moord.

Maar kom niet aan met woorden van God over schuld en verzoening en bekering. Dan haken mensen massaal af. Het SCP-rapport heet niet voor niets: Geloven binnen en buiten verband. Je kunt heel goed religieus zijn zonder de kerk.

We hebben een wonder van God nodig. Wat Lucas 24 vers 49 noemt: kracht uit de hemel. Jezus verwijst naar de heilige Geest. Alleen hij kan mensen tot geloof en inkeer brengen.

Daar bidden we om door met elkaar Gezang 103 te zingen: O Schepper Geest …

3         God wacht op ons

Leven wekken in de woestijn. Dat kun jij niet. Dat kan ik niet. God moet ’t doen. Bekering is Gods werk. –

Maar dat maakt ons niet lijdelijk. Jullie zullen hiervan getuigenis afleggen, zegt Jezus.

Het treft mij altijd weer in Lucas 24, dat de Heer 3 elementen aanwijst in Gods werk. Kijk maar goed naar vers 46 en 47:

er staat geschreven

Gods plan in de bijbel omvat 3 dingen:

1. de messias zal lijden en sterven

2. op de derde dag zal hij opstaan uit de dood

die beide punten zijn nu afgewerkt

maar daarmee is het niet afgelopen

God heeft een 3e punt op z’n programma

3. in zijn naam worden alle volken op aarde opgeroepen om tot inkeer te komen, opdat hun zonden worden vergeven

‘Missionaire gemeente’ is niet een hobby van sommige enthousiastelingen. Waarvoor je al of niet kunt kiezen. Ons werk in Noordgeest en de Alpha zijn wezenlijk deel van Gods plan. Dit is de zin van deze periode waarin wij leven:

  • God wil dat iedereen tot inkeer komt en niemand verloren gaat.
  • Als het goede nieuws over het koninkrijk in de wereld is verkondigd, als getuigenis voor alle volken, pas dan zal het einde komen.

Gods werk is dus nog niet af. Jawel, deel 1 en 2 hebben we gehad. Goede vrijdag en pasen. En deel 3, daar zitten wij nu middenin.

Sunrise_from_space

Dat moesten de leerlingen leren zien. Christus heeft ze alles uitgelegd – de wet, de profeten en de psalmen – en dat het ten diepste over hem ging. 1Zijn lijden en sterven. 2Zijn opstaan uit de dood. Plus 3dat het goede nieuws moet worden doorverteld op de hele aarde.

Ik weet wel zeker dat ook Jesaja 42 en 49 in die uitleg van de Here Jezus zijn betrokken. ’t Zijn 2 van de 4 passages over ‘de dienaar van de Heer’. In wie wij Jezus herkennen. Die tot redding van zijn volk komt. Die daarvoor zal moeten bloeden. Maar die ook een licht voor alle volken moet worden. Ga er thuis maar ’s studie van maken! Jesaja 42, 49, 50 en 53.

Ik wil nu alleen laten zien dat ze Jezus’ lessen hebben begrepen. Twee voorbeelden.

Paulus en Barnabas komen in Antiochië. Ze gaan de synagoge in. Maar als ze daar stuiten op ongeloof, wenden ze zich zonder meer tot de heidenen. Want … [citaat uit Jesaja 49] …

Want de Heer heeft ons opgedragen: Ik heb je bestemd tot een licht voor alle volken om redding te brengen, tot aan de uiteinden van de aarde. De eilanden wachten op het woord.

Later staat dezelfde Paulus voor de rechter in Jeruzalem. “Waarom doe je wat je doet?”

Ik zeg niks anders dan wat volgens de profeten moest gebeuren, namelijk dat de messias 1 zou lijden en sterven en dat hij 2 als eerste van de doden zou opstaan om 3 aan zijn eigen volk en aan de heidenen het licht te verkondigen.

Ik herken Lucas 24, tot in de driedeling toe. De lessen van Jezus zijn aangeslagen. Bij hen.

En bij ons? Sinds de hemelvaart en Pinksteren is het de kerk die een cruciale rol speelt in de wereld. Alle 4 evangeliën lopen daarop uit.

582191main_20110825_Irene-TD10-GOES_full

Wij hebben een Woord voor de Wereld.

De Wereld wacht op het Woord.

God wacht op ons.

4         Waar wachten wij op?

De discipelen van Jezus in Lucas 24 moesten wachten. Vers 49:

Ik zal ervoor zorgen dat de belofte van mijn Vader aan jullie wordt ingelost. Blijf in de stad tot jullie met kracht uit de hemel zijn bekleed.’

En dat deden ze ook. In Jeruzalem wachten op en bidden om de vervulling van Gods belofte. Met andere woorden: wachten op Pinksteren.

Dat hoeven wij niet meer te doen.

Jezus heeft van de Vader de heilige Geest, die ons beloofd is, ontvangen. Die Geest heeft hij op ons doen neerdalen …

Lees Handelingen. En dan gaan ze getuigenis afleggen. Eerst in Jeruzalem en dan verder. Tot in Rome – in die tijd het centrum van de wereld – toe. De kustlanden.

globe_west_2048

Waar wachten wij nog op?

Nog altijd bidden christenen en kerken in de tijd tussen hemelvaart en Pinksteren om de kracht van de heilige Geest. Hem hebben we zo hard nodig:

  • om het hart te openen voor Jezus
  • om het mensenleven nieuw te maken
  • om de kerk krachtig te maken met het getuigenis van Christus
  • om Bergen op Zoom en Nederland en de wereld voor Christus te winnen

Bid mee, individueel of samen met andere christenen. Kom, Schepper Geest …

En dan maar aan de slag. Er is werk aan de winkel. De wereld wacht …

Daarbij is het van belang om goed te luisteren naar het SCP-rapport en naar Wubbo Ockels.

STS-61-A_crew

Luister naar de astronaut die in de ruimte was en die de wereld zag – klein en kwetsbaar.

Het is genoeg, we zijn te ver gegaan. Laten we stoppen met de vernietiging van de aarde, van de mensheid, van ons …

Zijn zorgen delen wij. Zijn oplossing niet. Zelf kon hij de strijd tegen de kanker niet winnen. De mensheid is niet in staat om deze wereld te redden. Daarvoor is de Godheid nodig. Jezus Christus biedt een veilige toekomst.

Veiligheid [slot]

Veiligheid. Dat woord treft me in het rapport Geloven binnen en buiten verband.

Wist u dat Nederland 18.000 kilometer aan dijken en duinen heeft, met daarbij zo’n 1200 molens? We zijn gehecht aan onze veiligheid. We zijn trots op onze Deltawerken.

Oosterscheldekering_lucht_2

Tegenover 1200 molens staan 7.000 kerken. Dat lijkt veel, maar het waren er ooit 19.000. En gemiddeld worden er 2 per week gesloten.

Wij willen graag droge voeten. Maar hebben we door waar het werkelijke gevaar dreigt? Als het verhaal over zonde en vergeving niet meer verteld wordt, gaat er meer kapot dan in de watersnood van 1953.

Wat zie je bij de hemelvaart?

Vandaag krijgen we een helikopterview. Of nog beter: een satellietview. Nee, nog verder!

Jezus laat je verder kijken dan Wubbo Ockels.

God is getrouw, zijn plannen falen niet …

De Heer regeert, zijn koninkrijk staat vast!

Die ’t heden kent, de toekomst overziet …

 
1 reactie

Geplaatst door op 1 juni 2014 in Bijbel, Kerk, Preken

 
Afbeelding

En nu nog ff de liturgie

the-hymns

 
1 reactie

Geplaatst door op 4 mei 2014 in Kerk, Preken

 

Van oud naar nieuw

Hoe kijkt de bijbel aan tegen de mens? Is de mens slecht of goed? Adolf Hitler of moeder Teresa?

Die vraag bespreek ik morgenmiddag – op 4 mei – in de Emmauskerk.

De bijbel gaat open in Kolossenzen hoofdstuk 3 vers 1-17.

In dat hoofdstuk kom je de kampbeul tegen. Haat en egoïsme.

Maar dat is niet de mens.

Niet zoals God hem heeft geschapen. God wil geen nazi’s.

Dat is de verworden mens.

Zo is het helaas door de zonde geworden. In dat verband heeft Paulus ’t over mensen die aan God ongehoorzaam zijn en die zijn toorn verdiend hebben.

Kampbeulen zijn we geworden.

Dat is de oude mens, zegt de bijbel.

  • Zo was het vroeger. Vroeger hebt u ook die weg gevolgd en zo geleefd …
  • Maar nu is het anders. U hebt de oude mens en zijn leefwijze afgelegd …

Er is iets veranderd, zegt de bijbel.

De kampbeul heeft z’n uniform uitgedaan. – En dan niet zoals hij het in de oorlog elke avond in de kast hing om naar huis te gaan. En de volgende morgen trok hij ’t weer aan en ging verder met martelen.

De kampbeul is een ander mens geworden.

Een nieuwe mens, noemt de bijbel dat:

[u hebt] de nieuwe mens aangetrokken

die steeds vernieuwd wordt

naar het beeld van zijn schepper

en zo tot inzicht komt

 hitler-and-teresa

En dan komt een moeder Teresa tevoorschijn.

Zij draagt een ander kleed: een uniform van liefde en vrede. Daarmee gaat ze rond onder mensen in nood, zonder enig onderscheid te maken.

Een nieuwe mens!

Das-Experiment-2

Hoe kan een Hitler veranderen in een moeder Teresa?

Hoe kan een oude mens, nieuw worden?

Hoe kan er hoop zijn voor onze wereld na Dachau en Darfur, ondanks Srebrenica en nine-eleven?

Het antwoord is een naam.

Jezus Christus.

Je leest het in Kolossenzen 3. In deze 17 verzen wordt zijn naam tien keer genoemd.

in een wereld vol oude mensen

kinderen van Adam en Eva

vergiftigde kampbeulen

is een nieuwe mens opgestaan

en nu de Heer is opgestaan

nu vangt het nieuwe leven aan

 Wij waren ongehoorzaam. Ook wij hebben de toorn van God verdiend. Slecht zijn we. Uit op wat verkeerd is.

Identity_recovery

Jezus was volmaakt gehoorzaam. Mens zoals hij bedoeld is. Nooit heeft iemand zo geleefd en zo gesproken als hij. Dichtbij God. Dichtbij mensen.

Bij hem begint de bevrijding.

Het keerpunt in de oorlog. Het einde van de haat. Het is vrede geworden.

Maar dat is het niet alleen.

Jezus heeft door z’n lijden en sterven een eind gemaakt aan dat oude leven. Hij maakt van de kampbeul een moeder Teresa. Door zijn Geest komt hij in jou wonen om jou tot een nieuwe mens te maken.

je legt de oude mens en z’n leefwijze af

je hangt je winterkleren in de kast

nee erger: je SS uniform (dood en verderf)

en je doet de nieuwe mens aan

je zomerkleren, licht en luchtig

nee beter: je moeder Teresa outfit

kleed je in goedheid en geduld

en bovenal, kleed je in de liefde

 mtl

Wat een wonderlijke bevrijding, dankzij de Heer Jezus. 5 mei komt na 4 mei. Bij Jezus begint de bevrijding. Hoe staat ’t in Kolossenzen 3?

  • Christus jouw leven
  • Christus alles in allen
  • Christus’ vrede in je hart
  • Christus’ woord in je huis
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 3 mei 2014 in Bergen op Zoom, Bijbel, Preken

 

Das Experiment

Hitler_MotherTheresaAllemaal zijn we kleine Eichmannetjes …

Is de mens slecht of goed?

Adolf Hitler of moeder Teresa?

In reactie op m’n vorige post over de oorlog, schrijft Gijsbert:

… als je The Experiment hebt gezien weet je het. Zesentwintig jongens willen ze wat geld verdienen met een test. De ene helft wordt gevangene, de anderen bewaker. Na een week is er één van de 26 dood. Allemaal zijn we kleine Eichmannetjes, zie ook Holocaust. Hoe lief is Erik Dorf thuis!

Das-Experiment-2

De reactie verwijst naar The Stanford Prison Experiment uit 1971.

Men neme 20 studenten: jong, hoog opgeleid en beschaafd. Je verdeelt ze in 2 groepen: 10 gevangenen en 10 cipiers. Dan laat je ze twee weken totaal vrij om die rol te spelen.

Wat denk je dat er gebeurt?

Er is een gruwelijke film die ’t vastlegt: Das Experiment (2001).

Na 6 dagen moet de proef gestaakt worden. Het loopt volledig uit de klauwen. Bewakers die zich te buiten gaan aan geweld. Er komen krachten los … Blijkbaar gebeurt er iets met mensen in zo’n setting. Die kampbeul zit bij ons allemaal dicht onder de oppervlakte.

Zo’n experiment zet je aan het denken.

Hoe kon het gebeuren? vragen we op 4 mei. En vaker.

  • Abu Ghraib. Mishandeling van gevangenen.
  • Hutu’s en Tutsi’s in Rwanda. Genocide 2.0.
  • Westerbork en Dachau. Endlösung. Holocaust.

De bijbel is realistisch. Dit kun je van de mens verwachten. Hitler is geen incident. Er is geen mens die nog het goede doet, er is er zelfs niet één.

Tegelijk is de bijbel hoopgevend. Er kan iets veranderen. Als Jezus in ons komt wonen en nieuwe mensen van ons maakt.

Daarover gaat de preek zondagmiddag in de Emmaus.

Het goede nieuws komt uit Kolossenzen 3 vers 1-17.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 1 mei 2014 in Bergen op Zoom, Bijbel, Preken

 

Hoe kon het gebeuren?

imagesJJ1SJI0SDat is de vraag die elk jaar opduikt. Ook deze week – nu ik me ga voorbereiden op de dodenherdenking van komende zondag – dringt die vraag zich aan me op. Hoe kon het gebeuren?

Op 4 en 5 mei kijken we terug. Een wereldoorlog. Hitler. De holocaust. De moord op 6 miljoen joden.

Ik was ooit op 4 mei bij de dodenherdenking in kamp Westerbork. Samen met Mavis en Sello Ntisyene uit de kerk van Mamelodi, Zuid-Afrika. Ik probeerde ze uit te leggen wat er gebeurd was. De joden. De kampen. De treinen. – Maar waarom? Ja, hoe kun je dat verklaren? Niet.

apartheid‘Gelukkig’ kwamen zij uit Zuid-Afrika. Uit eigen ervaring kenden ze racisme en apartheid.

Hoe kon het gebeuren?

Wat mij altijd weer verbaast, is als ik lees over die Duitse kampbeulen.

Dat blijken gewone, vriendelijke mannen geweest te zijn. Nette huisvaders die van hun kinderen – en van de hond – hielden. Maar steek ze in een uniform en zet ze binnen een kamp. Dan zie je iemand veranderen in een monster. Dood en verderf.

Hoe kon het gebeuren?

Is dat de volksaard? Ach ja, Duitsers …

Is dat het systeem? Het leger dat van een mens een machine maakt: bevel is bevel!

Of is dat … de mens?

Ben ik zo?

Schuilt in mij een kampbeul?

mtl

Maar dat is toch veel te negatief!

Deze wereld kent naast Hitler immers ook een moeder Teresa.

Dat kleine vrouwtje in India met een groot hart voor de armen. Ze kreeg terecht in 1979 de Nobelprijs voor de vrede. Ze is in 2003 zalig verklaard door de paus. En ja, dat kan ik best begrijpen. Wat toonde zij een liefde in de sloppenwijken. Wat een zelfverloochening.

Ook dat is de mens.

Ben ik zo?

Schuilt in mij een moeder Teresa?

hitler-and-teresa

Wie is de mens? Wie ben ik?

Hoe kijkt de bijbel aan tegen de mens?

Wat mogen ouders verwachten?

Welk mensbeeld moeten de politie en de politiek hanteren?

Is de mens nou slecht of goed?

Adolf Hitler of moeder Teresa?

Over die vraag hoop ik zondagmiddag te spreken in de Emmauskerk.

Het bijbelgedeelte daarbij is Kolossenzen 3 vers 1-17.

 
2 reacties

Geplaatst door op 29 april 2014 in Bergen op Zoom, Bijbel, Preken

 

Omgaan met tradities

preek voor de Emmauskerk op 16 maart 2013

de bijbel ligt open bij Matteus 15 vers 1-20

zo doen we dat

Het was de eerste keer dat het jonge stel samen kerst vierde. Pas getrouwd. Samen de kerstboom optuigen. Gezellig het kerstdiner klaarmaken. Lekker, zo met z’n tweetjes!

De jonge bruid maakte een rollade, volgens oma’s recept. Vlees snijden. Kruiden erop. Touwtje erom. – En net voor hij in de pan ging, sneed ze de kop en de kont eraf.

-          Waarom doe je dat? vroeg hij.

-          Dat hoort zo, zei ze. Zo doet mijn mama ‘t ook altijd. Zo is de rollade het lekkerst.

rollade

Hier gaat ’t over. Dat hoort zo. Zo heb ik ‘t van mijn mama geleerd. In één woord: tradities.

Traditie komt uit het Latijn. Tradere is zoiets als doorgeven, overhandigen, toevertrouwen. Je krijgt iets overgeleverd van je voorouders. Zo doen we dat. Zo hoort ‘t.

tradities zijn goed

Dat kan van alles zijn. Drie voorbeelden.

  • Op zondag ontbijten we als gezin. Door de week vliegen we elkaar voorbij. Op zondag zitten we tegelijk aan tafel. Croissantjes. Krentenbrood. Zo doen we dat.
  • In de kerk stelt de ouderling de dominee voor. En hij geeft hem daarna een hand. Zo hoort ‘t.

handshake

  • En als de voorganger vergeet om de wet van God voor te lezen, schrik je wakker. Je bent eraan gewend. In de ochtenddienst lezen we Gods geboden voor.

Zo zit je leven vol met tradities. En daar is niks mis mee. Je hoeft niet elk ding opnieuw uit te vinden. Er is al eerder over nagedacht. Zo is er een stramien ontstaan. Dat is een rustig idee. Je loopt mee in een lange stoet.

Maar … je moet geen meeloper worden! Zelf nadenken over tradities. Waarom snijdt oma de rollade aan beide kanten af? Doorvragen over de achtergrond van een gewoonte.

tradities en God

Ook je leven als kind van God wordt bepaald door tradities. Dat snappen de kinderen.

  • Mama leert je bidden. Handen samen. Ogen dicht. Eerbiedig. Zelfs de kleintjes weten dat al: amen!
  • Aan tafel gaan we uit de bijbel lezen. De kinderbijbel. Ieder z’n eigen bijbel. Er zijn verschillende manieren. Maar vaak is het bijbellezen gekoppeld aan het eten.
  • En heel wat kinderen gaan naar bed met Ik ga slapen ik ben moe. Heb je je gebedje al gezegd? Zo hoort dat.

Dat zijn goede tradities. Maar het geloof van je moeder en je oma moet op den duur wel je eigen oprechte geloof worden (2 Ti 1:5).

Ik-ga-slapen-ik-ben-moe-1kl

  • Als je 16 bent en je bidt nog steeds Ik ga slapen ik ben moe … Heb je nog nooit zelf met God gepraat?
  • Je gaat op kamers. Eten doe je niet meer aan tafel maar met je bord op schoot voor de tv. Schiet je bijbellezen er nu ook bij in?
  • Je komt in een andere kerk. Daar bidden ze in groepjes of met de handen omhoog of allemaal door elkaar. Is dat eerbiedig?

tradities ≠ God

God heeft niks tegen tradities. Maar tradities zijn geen god. Juist in de kerk moeten we dat luid en duidelijk tegen elkaar zeggen.

Die fout maak je zomaar. Wij zijn gewend om ’t zo te doen. Dus – zo hoort ‘t. Dus – zo wil de Heer het. De traditie wordt God.

img_1259Avondmaal vieren we vier keer per jaar. Niet vaker. Het is heilig avondmaal. We moeten er serieus mee omgaan. Een lang formulier. Een week van voorbereiding. Zo wil God dat.

Dat heb ik van huis uit meegekregen.

Ik weet nog hoe verrast ik was toen ik ontdekte:

  • dat Calvijn het elke week wilde vieren [zo doen wij dat gaat vaak maar 50 jaar terug]
  • dat de eerste gemeente in Jeruzalem elke dag het brood brak [niks voorbereiding, nul avondmaalsformulier]

Elke traditie moet geregeld bevraagd worden en zo nodig opnieuw overwogen. Dat is niet typisch christelijk. De nummer 1 van de top-100 van Nederlandse tradities – jawel, ik heb ’t over Sinterklaas en Zwarte Piet – blijkt in onze tijd anders te vallen dan 100 jaar terug.

sint-en-zijn-pieten

Het is altijd goed om terug te vragen en te heroverwegen.

de farizeeërs

Dat is precies wat gebeurt in Matteus 15.

Er komt kritiek op Jezus en z’n leerlingen. Ze wassen hun handen niet voor ze brood eten.

De farizeeërs zijn daar juist heel strikt in:

Zij gaan pas eten als ze eerst met een beetje water hun handen hebben gewassen. Iets wat van de markt komt, eten ze pas als ze ‘t eerst hebben schoongespoeld. En zo hebben ze nog andere gewoontes, zoals het omspoelen van bekers, kruiken en kannen. Marcus 7 vers 3-4.

Daar is niks mis mee. Hygiënisch werken is OK. Ook de achterliggende gedachte – wij zijn een heilig volk – is bijbels. Houd jezelf schoon!

Maar Jezus vraagt dieper door. Hij ziet hoe de farizeeërs zich afscheiden van de massa die de wet niet kent. “Wij zijn schoon maar hullie zijn smerig.” Een harde opstelling.

En hij wordt helemaal giftig als hij ziet hoe egoïstisch ze zijn. Met al hun vrome praatjes laten ze de tollenaars en hoeren stikken in de zonde. Weet je nog, Matteus 9? Ja, hun eigen ouders laten ze creperen, die schijnheiligerds!

Dat is wat Jezus zegt in vers 3 tot 6:

Hij gaf hun ten antwoord: ‘En waarom overtreedt u het gebod van God, alleen om uw eigen traditie in stand te houden? Want God heeft gezegd: “Toon eerbied voor uw vader en moeder,” en ook: “Wie zijn vader of moeder vervloekt, moet ter dood gebracht worden.” Maar u leert: “Wie tegen zijn vader of moeder zegt: ‘Alles wat van mij is en voor u van nut had kunnen zijn, bestem ik tot offergave,’ die hoeft zijn ouders geen eerbied te tonen.” Zo ontkracht u het woord van God uit eerbied voor uw eigen traditie.

unnamedHeb eerbied voor je vader en je moeder. Dat is het 5e gebod. Zo wil de Heer het.

Nou zeg ik tegen m’n oude moeder: Sorry ma, ik kan je niet helpen. De hoge kosten van het verzorgingstehuis. Je eigen risico. De rollator en de rolstoel. – Ik zou wel willen, maar ik wil m’n kerkelijke bijdrage betalen in de Emmaus. Het geld waarmee ik u kan ondersteunen, heb ik bestemd voor God. Jammer joh!

Helemaal erg, omdat ik dat geld gewoon zelf gebruik voor mijn dingen. “Ik heb het bestemd voor God – eh … later, na m’n dood of zo.”

Jullie hollen met je traditie Gods gebod uit.

tradities tegenover God

Dat is vlijmscherp. Niks tegen tradities. Op zichzelf. – Maar helpen ze je verder om God te dienen? Die vraag moet je stellen.

Het is best een goede gewoonte om de wet van God voor te lezen in de kerkdienst. Maar er zitten ook risico’s aan:

  • ik kan ’t voorlezen zonder na te denken
  • je kunt oppervlakkig luisteren: ja, hier heb ik me wel aardig aan gehouden
  • we kunnen te gemakkelijk 1-op-1 de lijn doortrekken naar vandaag – dan wordt de zondag nu een christelijke sabbat, met alle beperkingen en regeltjes die erbij horen

2793325203

Ik wil best de christelijke leefregels aan jullie voorhouden. Maar dan altijd vanuit Jezus en door de heilige Geest. En denk vooral na over wat dat in onze tijd betekent.

Jezus stelt de kernvraag in vers 9: God vereren of voorschriften van mensen – wat is je punt? De Heer is niet blij met lippendienst. M’n kind, geef mij je hart (Sp 23:26).

Dat is wel iets om over na te denken.

Je gebedsleven kan lippendienst worden. Af en toe zeg je een rijmpje op. Je voelt je happy bij die gewoonte. Maar je hebt nooit van hart tot hart contact met de Levende.

Je leest aan tafel trouw de bijbel. Van kaft tot kaft. Maar je praat er nooit over. Je kinderen voegen zich in die lege traditie. Maar zo gauw ze de deur uitgaan, kappen ze ermee. Dat lege testament … het enige wat je weggooit, is de verpakking.

focus op God

Ik ben blij met kritische jonge mensen in onze kerk. Die vragen stellen. Waarom doen we dat zo? Wat zit er achter die tradities?

Ik ben blij met toetreders die van huis uit niet gereformeerd zijn. Zij openen ons de ogen als ze doorvragen. Waarom ga je twee keer naar de kerk? Waarom worden vrouwen in de kerk gediscrimineerd?

Ik ben bang voor routine. De automatische piloot. Zo doen we dat gewoon. Zo hoort ‘t. Sleur in de omgang met God is dodelijk.

autopilot-from-airplane

Laat er maar gediscussieerd worden over de vrouw in het ambt. Als we maar voortdurend de vraag stellen: Is dit een traditie – leringen van mensen, zo zijn we ’t gewend, hier voelen we ons happy bij – of is het een gebod van de Heer – zo staat ’t in de bijbel, al gaat ’t tegen de cultuur of tegen mijn gevoel in – ?

Dat is niks nieuws. De klassieke Nederlandse geloofsbelijdenis zegt het al in artikel 7:

Men mag geen geschriften van mensen, hoe heilig de schrijvers ook geweest zijn, op één lijn stellen met de goddelijke Schriften, ook de gewoonte [traditie] niet met Gods waarheid — want de waarheid gaat boven alles — en evenmin het grote aantal, de ouderdom, de ononderbroken voortgang in de tijden [het is altijd zo geweest]. Daarom verwerpen wij uit de grond van ons hart alles wat met de bijbel niet overeenkomt.

Jezus is de redder

Dat is waar het om gaat in Matteus 15.

De farizeeërs zijn zo bezig met de buitenkant dat ze de binnenkant missen. Gods liefde voor hen. En voor andere mensen. Barmhartigheid wil ik, geen offers (9:13).

Daarom vallen ze Jezus aan. Ze willen schone handen houden, dus maken ze vuile handen in het afwijzen van Gods messias. Ze willen in hun comfort zone blijven.

Je redding ligt nooit bij mensen. Zoek ’t niet in jezelf. De vaders van vroeger. De helden van nu. Alleen Jezus kan je redden.

rollade

O ja, nog even over die kerstrollade. Waarom snijd je de beide uiteinden eraf?

De moeder van het meisje wist ‘t ook niet. En dus ging ze ‘t aan oma vragen. Oma, waarom snijdt u altijd de kop en de kont van de rollade eraf?

Ach lieverd, zei oma. Ik had een braadpan die te klein was. De rollade paste er net niet in …

We eindigen met het vervolg van Matteus 15. Die allochtone vrouw. Die zich geen snars van regeltjes en tradities aantrekt. Ze barst overal doorheen. Om haar zieke dochter voor Jezus neer te leggen. En ze wordt beloond. Ja, zo kan het ook.

Matteus 15 vers 21-28:

En weer vertrok Jezus; hij week uit naar het gebied van Tyrus en Sidon. Plotseling klonk de roep van een Kanaänitische vrouw die uit die streek afkomstig was: ‘Heb medelijden met mij, Heer, Zoon van David! Mijn dochter wordt vreselijk gekweld door een demon.’ Maar hij keurde haar geen woord waardig. Zijn leerlingen kwamen naar hem toe en vroegen hem dringend: ‘Stuur haar toch weg, anders blijft ze maar achter ons aan schreeuwen.’ Hij antwoordde: ‘Ik ben alleen gezonden naar de verloren schapen van het volk van Israël.’ Maar zij kwam dichterbij, wierp zich voor hem neer en zei: ‘Heer, help mij!’ Hij antwoordde: ‘Het is niet goed om de kinderen hun brood af te nemen en het aan de honden te voeren.’ Ze zei: ‘Zeker, Heer, maar de honden eten toch de kruimels op die van de tafel van hun baas vallen.’ Toen antwoordde Jezus haar: ‘U hebt een groot geloof! Wat u verlangt, zal ook gebeuren.’ En vanaf dat moment was haar dochter genezen.

 
3 reacties

Geplaatst door op 16 maart 2014 in Bijbel, Preken

 

De schepping is een loflied

In de Emmauskerk houden we vanavond om half acht een gebedsdienst. Aan het begin van het nieuwe seizoen vragen we om Gods zegen over ‘gewas en arbeid’.

De bijbel ligt open bij Psalm 104. Bij de schriftlezing gebruiken we de prachtige PowerPoint presentatie uit het themapakket van A Rocha [klik op de link hieronder].

PP psalm 104 What a wonderful world

Illustratie themapakket

Mij spreekt de blomme een tale … ken je dat gedicht? Het is van Guido Gezelle, de Vlaamse priester en dichter uit de 19e eeuw.

Guido_Gezelle_Jules_Lagae_Guido_Gezelleplein_BruggeMij spreekt de blomme een tale,

 Mij is het kruid beleefd,

 Mij groet het altemale,

 Dat God geschapen heeft!

De hele natuur is een loflied op de schepper.

Hoor je dat lied? De bloeiende narcissen. Het groen op de velden. De vroege vogels en dito vlinders. Uit de schepping klinkt een lied.

Psalm 104 is zo’n loflied op de koning:

  • z’n kleding: een mantel van louter licht
  • z’n paleis: de hemel als tentdak, z’n zalen op het water gebouwd
  • z’n limo: wolkenwagen met windvleugels
  • z’n speeltje: de Leviatan, het zeemonster
  • z’n macht: de storm vlucht, hij is geducht

De hele schepping is een loflied: Heilig is de Heer, die was en die is en die komt (Op 4:10v).

voorjaar

Hoor je dat lied? Luister naar de beken en de bokken, de ezels en de eibers. Luister naar de schepping: om al uw tekens te verstaan

Wij leven op de adem van Gods stem. Kijk in de lente hoe alles gaat groeien en bloeien. De heilige Geest maakt alles nieuw tot eer van God.

Zing mee met dat lied tot lof van de Heer: Ik zal de Heer lofzingen levenslang. Moge mijn gedicht hem bekoren!


Hoor ik daar een aarzeling? Moge …

Luister goed. Hoor je dat? Het lied van de schepping klinkt vals. Een dissonant.

De presentatie van A Rocha stopt bij vers 31. Maar het staartje hoort er echt bij. De psalm eindigt pas in vers 35, niet eerder.

Vers 31 herinnert ons aan dat andere vers 31, in Genesis 1. God keek naar alles wat hij had gemaakt en zag dat het zeer goed was. Laat de Heer zich verheugen in al z’n werken.

Zo was het. Maar het bleef niet zeer goed.

vulkaan

Vers 32 klinkt dreigend. Vulkanen roken en de aarde beeft. Het lied is verstoord. De wereld zucht, zegt Paulus in Romeinen 8. Gods adem geeft leven, maar hij kan ook verstrooien en doden. Hoe zat dat met die Armada in 1588?

En dan vers 35. Laat de zondaars van de aarde verdwijnen. Dat is wel ff slikken. Staat dat ook in de bijbel? God is toch liefde?

Laat geen boosdoener nog langer bestaan. Dat is typisch oude testament, zegt iemand. Maar is dat zo? Paulus zegt hetzelfde in Romeinen 8. Met reikhalzend verlangen wacht de wereld op het laatste oordeel. De schepping wacht op de scheiding, het verdwijnen van de zondaars.

Als je goed luistert, heb je die dissonant in de psalm al eerder gehoord.

  • de mens moet hard werken om uit de aarde z’n voedsel te halen
  • anders dan de dieren, moet de mens hard werken van vroeg tot laat
  • schrik, sterven en stof …

De wanklank in dit lied komt van de mens. U en ik zijn de dissonant in de schepping.


Daarom is het maar goed dat Psalm 104 na nr. 103 komt. Hij is een God van liefde en genade … gedenk zijn goedheid die u wil vergeven!

Geen biduur zonder belijdenis. Geen feest als je niet vast. Geen lenteleven zonder lijden. We zitten midden in de 40-dagentijd. Christus is gekomen om deze wereld te redden. Alleen zo kom je bij het halleluja.

kruis wereld

De schepping zingt een loflied. De kerk stemt ermee in. Een lied voor God en voor het lam: Aan hem die op de troon zit en aan het lam komen toe dank en eer, lof en macht, nu en tot in eeuwigheid.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 maart 2014 in Bijbel, Kerk, Preken

 

Ik zal de beker van bevrijding heffen

preek in de Emmauskerk op zondag 9 februari 2014

in deze dienst vieren we het heilig avondmaal

de bijbel ligt open bij Psalm 116

gezinsviering 2014

gezinsviering 2014

1         avondmaalspsalm?

Goed en getrouw, weldadig is de Heer.

Hoe zal ik al zijn gaven Hem vergelden?

‘k Zal bij de kelk van heil zijn naam vermelden,

ik roep Hem aan en geef Hem lof en eer.

Mag je dat koppelen aan het avondmaal? We vieren het feest van de verlossing. Ik hef het glas en breng een toost uit op … Jezus? De kelk van heil. De beker van bevrijding.

Psalm 116 gaat zeker over een feestmaal. Eten en drinken. Samen de naam van de Heer aanroepen. Danken en bidden. Je geloften inlossen. God een dankoffer brengen.

Dat klinkt in elk geval als het avondmaal. De beker der dankzegging – zeggen we met Paulus – waarvoor wij God loven en danken (1 Ko 10:16).

Onze viering ligt dicht bij het oudtestamentische Pesach. Waar Israel de beker van de bevrijding hief en toostte op de Heer en zijn reddingswerk.

Is Psalm 116 een avondmaalspsalm?

Het is in elk geval een psalm van Israel.

lezen over het avondmaal

lezen over het avondmaal

2         psalm van Israel

Psalm 116 hoort bij het zogenaamde Hallel, de psalmen 113 tot 118. Die maken deel uit van de Pesach liturgie.

Israel gedenkt de bevrijding uit Egypte.

Ik werd omkneld door banden van de dood … Dan denk je aan de dreiging van de farao. Kindermoord (Ex 1:16). Of de doodsnood bij de zee (14:9v).

Toen hoorde God. Hij neigt zijn oor … De Heer is een krijgsheld (Ex 15:3). God hoorde hun jammerkreten en trok zich hun lot aan (2:24v). U hebt onze boeien verbroken!

Psalm 116 is een heel persoonlijk lied vol dankbaarheid. Tel maar eens hoe vaak er ‘ik’ en ‘mij(n)’ in staat.

Maar het feest wordt gevierd temidden van heel zijn volk. In het huis van de Heer hef ik de beker van bevrijding op. U schenkt ons heil, vervult al uw beloften!

Psalm 116, een avondmaalspsalm?

Psalm 116, een psalm van Israel.

En daarmee ook een psalm van Christus.

het bloed van Jezus

het bloed van Jezus

3         psalm van Christus

Onze Heer heeft het avondmaal ingesteld toen hij met z’n leerlingen Pesach vierde. De Pesach-maaltijd (Mt 26:17vv). Daar zongen ze de lofzang (26:30).

Jezus heeft met de 12 leerlingen het Hallel gezongen. Ook Psalm 116. Zij dachten terug aan Egypte. Hij dacht … ja, waaraan zou hij gedacht hebben?

Christus vereenzelvigt zich met de nood van zijn volk. Hoe zegt de bijbel dat? In al hun nood was ook hijzelf in nood (Js 63:9). Hij is een hogepriester die met al onze zwakheden kan meevoelen, juist omdat hij, net als wij, in elk opzicht op de proef is gesteld (Hb 4:15).

Christus is gekomen om in eigen persoon de pijn van Psalm 116 te ondergaan.

Banden van de dood omknelden mij … Dat zong hij in die nacht. En meteen nadat ze de lofzang hadden gezongen, vertrokken ze naar de Olijfberg (Mt 26:30).

Geen mens kun je vertrouwen, je kunt op niemand aan. In die nacht is hij door Judas verraden.

Ik mag wandelen in het land van de levenden. Ook dat zong Jezus. Het licht van Pasen scheen al over de tafel.

Psalm 116. Een psalm van Christus.

En omdat Jezus de beker van Gods toorn leegdronk – tot de laatste druppel toe (Mt 26:39vv, vgl. Mt 20:22v, Ps 11:6, 75:8, Js 51:17vv, Jr 25:15vv, Ob 1:16) – daarom kon Israel in Egypte de beker van bevrijding heffen. De dood waart rond in Egypte maar Israel viert vrolijk feest. Niet omdat zij beter zijn maar omdat ze beschermd worden door het bloed van het lam (Ex 12:11vv.21vv, vgl. Jz 24:14, Jh 1:29, 1 Ko 5:7).

Om stil van te worden. Onder de indruk van Gods geweldig ingrijpen.

Om uitbundig op te toosten. Ik hef de beker tot dank voor uw weldaad (WV95). Nu kan ik Psalm 116 nooit meer zonder Christus zingen.

Psalm 116, een psalm van Israel.

Psalm 116, een psalm van Christus.

En daarmee een voluit christelijk lied.

de beker van bevrijding

de beker van bevrijding

4         psalm van christenen

Voor mij heeft dit lied een bijzondere bijklank. Psalm 116 is de psalm die Mieke las bij m’n bed in 2007 nadat ik bijgekomen was uit de narcose. Een hersentumor. Een zware operatie:

Ik werd omkneld door banden van de dood,

ik was benauwd, verzwakt in al mijn leden.

Maar in mijn angst heb ik tot God gebeden …

En de Heer hoorde mijn gebed. Hij gaf me ’t leven terug. Gezondheid. En dat alles dankzij Christus.

Want ik heb het leven verbeurd. Door mijn zonden verdien ik niet anders dan de dood. Ik heb niks en ik ben niks.

Maar Jezus neemt als het paaslam ook mijn zonde weg.

Zijn liefde heeft genadig mij gedragen.

Wie weerloos zijn en om ontferming vragen

bewaart de Heer in zijn barmhartigheid.

Waar denkt jij aan bij Psalm 116? Ben je ook wel eens zo wonderlijk gered? Of denk je juist aan die andere situatie … Waarom hebt u mijn kind niet voor de dood behoed? Niet altijd hoort de Heer en redt hij uit de nood. Dan klinkt Psalm 116 wel wat wrang …

Die pijn wil ik niet wegpoetsen. Maar mag ik u wijzen op de woorden van vers 15: Met pijn ziet de Heer de dood van zijn getrouwen. In de vertaling 1951: Kostbaar is in de ogen des Heren de dood van zijn gunstgenoten.

Dat is aan de ene kant heel realistisch: ook de gelovigen sterven. Die dag komt voor ieder van ons. Banden van de dood omknellen je. De kille angst beneemt je de adem.  De dood is een vijand, die je angst en pijn bezorgt (Ps 116:2, vgl. 1 Ko 15:26, Hb 2:15).

Maar tegelijk mag je weten: je bloed, je tranen en je lijden zijn kostbaar in Gods oog (Ps 56:8, 72:14). Het leven van zijn getrouwen is de Heer dierbaar (15 GNB). Hij tilt zwaar aan hun sterven (WV95). Hij heeft er zelfs z’n eigen zoon voor in de dood gegeven.

Hij lag terneer, zijn kracht was echt vergaan.

Zo redt hij mij uit al mijn bitter lijden.

Ik wandel nu in blijdschap voor Gods ogen

zet in het land der levenden mijn voet.

De laatste vijand is van z’n macht beroofd (1 Ko 15:26). De dood is door de levende Heer opgeslokt en overwonnen (1 Ko 15:54). Gods zoon heeft door zijn dood definitief met de heerser over de dood, de duivel afgerekend (Hb 2:14).

Psalm 116, een psalm van Christus.

En daarmee een christelijk lied.

Een kerklied. Een avondmaalspsalm.

kijken naar het tafelkleed

“kijk ‘s goed naar het tafelkleed”

5         kerk – en avondmaalspsalm

Ik noem het een kerklied.

Natuurlijk is het een persoonlijk danklied. Met – heb je al geteld? – met in 19 verzen 17 keer ‘ik’ en 16 keer ‘mij(n)’. Maar je viert je feestje niet in je uppie. Temidden van uw volk roep ik verblijd: groot is de Here! In de voorhoven van de tempel. Binnen de muren van Jeruzalem.

Daar kun je jouw verhaal kwijt aan de ander: hoort wat mij God deed ondervinden. Samen ben je blij over Gods grote daden. Hoe hij z’n gemeente heeft gered.

Dat vieren we immers vandaag?

Aan tafel roepen we zijn grote naam uit.

We heffen het glas op hem, onze redder.

En onze gaven leggen we voor zijn ogen neer.

Bij al zijn volk betaal ik mijn geloften (vgl. Job 22:27, Ps 22:25, 56:12, 61:5vv, 76:11, Pr 5:1vv).

En dan gaan we morgen daarmee verder.

Psalm 116, een christelijk lied.

Een kerklied. Een avondmaalspsalm.

Een psalm om elke dag mee te leven.

de mentorgroep leest het formulier

de mentorgroep leest het formulier

6         eeuwig loflied

Het is een van de eerste kerkliederen die je als kind leert: God heb ik lief.

Houd dat vast. Blijf dat zingen.

Als je gered bent van de dood. U hebt, o Heer, ontbonden al mijn banden.

Of als de vijand je in het gezicht staart: Ach, Here, hoor en red mij uit de nood.

Blijf dat zingen. Blijf vertrouwen.

Want de dag komt dat we weer samen aan tafel zullen zitten. Dan lachen we niet meer – zoals nu – door onze tranen heen. Want de levende Heer zal de tranen van elk gezicht afwissen. Daar zal geen rouw, daar zal geen dood meer wezen. Hij, de levende, Jezus verslindt de dood.

Dank God voor die heerlijke Psalm 116.

Psalm van Israel. Psalm van Christus.

En nu voluit ons christelijk lied.

Ons kerklied, onze avondmaalspsalm.

Psalm 116, voor eeuwig ons lied.

foto's Anneke de VRIES

foto’s Anneke de Vries

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 10 februari 2014 in Bijbel, Kerk, Preken

 

Het lijden van Jezus en het lijden van deze tijd

preek voor GKv Emmaus, 2 februari 2014

vanuit Heidelbergse catechismus zondag 15

de bijbel ligt open bij Romeinen 8 vers 17-39

Komt er ooit een einde aan het lijden?

SYRIA_MOTHER

  • Die vraag klinkt op uit de mond van die moeder in Syrië. Ze ziet haar kind kapot gaan door de oorlog. Hoe lang moet dit nog duren? roept ze wanhopig.
  • Hoe lang nog, heilige en betrouwbare Heer? bidt die christen in Noord-Korea. Al jaren zit hij in een strafkamp. Wanneer zal God een eind maken aan dit lijden?
  • Laat ik er maar zelf een eind aan maken, denkt die depressieve man. Geen mens kan me helpen. En God … ach, die wil me niet kennen – ik ben vervloekt.

Er wordt wat afgevloekt, gebeden en geleden. Wat helpt ’t dan om volgende week het lijden van Jezus te vieren? Het avondmaal herinnert aan toen: hij heeft geleden. Maar Syrië en Korea en Vrederust is nu: er wordt geleden.

Komt er ooit een einde aan het lijden?


Die vraag heb je allemaal wel eens gehad. Of hij nu van buitenaf kwam of van binnenuit. De grote waarom vraag.

  • waarom-006-006Waarom moest mijn kind sterven?
  • Waarom die oorlog in Syrië en Sudan?
  • Als er een god is, waarom al dat lijden?

Vraag naar het begin van het lijden

Als dat een oprechte vraag is …

Maar dat is het niet altijd. Het kan een bitter verwijt zijn. Een noodkreet. Een schreeuw om aandacht. Dan heb je meer aan een arm om je schouder dan aan een afgewogen antwoord.

IMuJL8D

Voel je trouwens niet verplicht om God en zijn beleid te verdedigen. Je mag best zeggen dat jij ’t ook niet snapt.

Maar als ’t wel een oprechte vraag is …

… dan moet je ook bereid zijn kritisch naar jezelf te kijken. Het is makkelijk om God de schuld te geven. Waar was hij in Auschwitz en in Rwanda? – Maar wij waren er wel. Kijk ’s in de spiegel van de zonde.

hitler_mirror

Nee, dat is niet het hele antwoord. Oorlog en honger is mensenwerk. Maar aardbevingen en tsunami is natuurgeweld. Gods hand.

En nee, ik bedoel echt niet dat er een 1-op-1 verband ligt tussen zonde en ellende. “Jij hebt kanker, dus er zal wel een onbeleden zonde in je verleden liggen.” De holocaust of de aids-epidemie als straf van God of zo.

Maar er ligt minstens een algemeen verband. ‘Waren er geen zonden dan waren er geen wonden’ is meer dan tegeltjeswijsheid. Het is bijbelse wijsheid.  ‘Op de bodem aller vragen ligt der wereld zondeschuld’.

Pak Romeinen 8 er nog eens even bij.

Het is duidelijk dat Paulus het lijden van deze tijd bespreekt, vers 18. Individueel lijden als ziekte en pijn. Maar hij kijkt verder. Vers 20 en 21:

de hele schepping is ten prooi aan zinloosheid [de wereld is vervloekt, Genesis 3 vers 17] en dat niet uit eigen wil, maar door hem die haar daaraan heeft onderworpen [vervloekt is de aarde om wat jij hebt gedaan, zegt God tegen Adam]

De schepping kreunt en steunt als een vrouw in het kraambed. En de dader staat ernaast – jij bent de verwekker van deze pijn!

Dat is wel heftig. Het roept tegenspraak op: Ja maar waarom heeft God ons dan een vrije wil gegeven? Hij had toch ook een wereld zonder kwaad kunnen scheppen? Waarom …

Als je daarover meer wilt weten, lees dan in Romeinen 9 over de pottenbakker en de klei. Ik leg met Job de hand op m’n mond en doe er het zwijgen toe.

Vraag naar het begin van het lijden


Dan zie je de zin van Jezus’ lijden

Zonder om iets af te doen van depressie of strafkamp of oorlogstrauma’s – het lijden van Jezus is enig in z’n soort. Wat de catechismus in Zondag 15 zegt, gaat ontzettend diep:

  • Jezus moest de toorn van God tegen de zonde van het hele menselijke geslacht dragen
  • Christus werd getroffen door het strenge oordeel van God
  • hij heeft de vloek van God op zich geladen

Dat is een onuitsprekelijk diep lijden. Hebben wij hem dat aangedaan?

Maar tegelijk is dat het goede nieuws. Heeft Jezus dat voor mij gedaan?

Dat is de grote waarom vraag. Waarom verliet die koning zijn troon in heerlijkheid en koos hij ervoor Gods toorn en oordeel en vloek op zich te nemen? Wat een ongelooflijke liefde.

Het lijden van Jezus is niet te filmen. Je kunt ’t proberen, zoals Mel Gibson in The Passion. Ik zeg niet dat ’t verkeerd is. Maar het blijft aan de oppervlakte.

Zijn pijn – ook de lichamelijke – is anders dan de mijne. Want hij is zonder zonde. De pijn van een stout kind dat straf krijgt doet minder zeer dan van een onschuldig kind dat misbruikt wordt.

Ik weet niet hoe Gods vloek voelt. In een donkere depressie denkt David dat God hem heeft verlaten. Maar godzijdank is ’t niet zo. Psalm 22 wordt pas werkelijkheid op Golgota.

Wat een onmogelijke rekensom: mijn schuld, vermenigvuldigd met factor x – alle mensen op aarde … = het lijden van Jezus.

Het lijden van Jezus is niet te vergelijken met het lijden van deze tijd.

30-5

  • Die kinderen in Syrië voor wie geen plaats is in de herberg. Hun oorlogstrauma lijkt zwaarder. Jezus kreeg goud en wierook en mirre … – Ja maar hij heeft ook ‘heel de tijd van z’n leven op aarde’ de woede van God gevoeld. Dat is erger dan de woede of de wapens van Assad.
  • Pontius Pilatus was misschien wel minder corrupt dan Kim Jong-un. De christenen in Noord-Korea hebben ’t extreem zwaar – zij mogen de hemel niet zien … – Ja maar ze kunnen bidden. Jezus zag achter Pilatus de wettige overheid, God staan die over hem ‘t oordeel uitsprak: deze man is onschuldig – kruisig hem.
  • Als je depressief bent, ben je alleen. Er is niemand die je begrijpt. Je kunt er net zo goed niet zijn. Je bent van God en mensen verlaten. – Ja maar bij Jezus ging letterlijk het licht uit. Tussen hemel en aarde viel hij in een diep donker gat.

Kijk verder dan de buitenkant. Probeer God en jezelf in dit verhaal te betrekken.

Dan zie je de zin van Jezus’ lijden


Dankzij Jezus kan lijden zinvol zijn

Maar wat zeg ik nou tegen die christen in Syrië of in Noord-Korea? Tegen die jonge vader die z’n kindje moest begraven. Het grote waarom klinkt nu nog schriller.

Als Jezus in mijn plaats heeft geleden, waarom moet ik dan nog lijden?

Ik grijp even vooruit naar Zondag 16. Vraag en antwoord 42 verwoordt hetzelfde probleem:

Zo dan Christus voor ons gestorven is, hoe komt het, dat wij ook moeten sterven?
Onze dood is geen betaling voor onze zonden , maar alleen een afsterving van de zonden en een doorgang tot het eeuwige leven.

Jezus maakt het verschil, zie je dat?

Alle mensen moeten sterven. Maar dankzij Jezus is mijn dood geen afrekening van God. De rekening is voldaan op Golgota. Nu jaagt de dood geen angst meer aan. Dankzij Jezus wordt de vijand een portier die de poort naar het leven open moet zetten.

Is dat niet de grondtoon van Romeinen 8?

Paulus maakt het lijden van Gods kinderen niet kleiner dan het is. Hij noemt ze zelfs schapen voor de slacht. Juist als christen kun je te maken krijgen met tegenspoed, ellende of vervolging, honger of armoede, gevaar of het zwaard. Om uwentwil.

Maar als God voor ons is, wie kan er dan tegen ons zijn? Lijden is geen oordeel – God spreekt je vrij. Pijn is geen vloek – Jezus neemt de zondaars aan.

????????????????????????????????????????

Pijn is niet fijn. Maar de bijbel zet ’t in het grote raamwerk van Gods verkiezing. Je bent geroepen in genade. Je deelt nu in zijn lijden maar later in z’n luister. Zo laat God alles meewerken ten goede.

Het lijden van de kerk is ontdaan van de toorn van God. Korea. Syrië. Bergen op Zoom.

Dankzij Jezus kan lijden zinvol zijn


Zonder Jezus is lijden zinloos

De keerzijde is dat als iemand zonder Jezus leeft … dan wordt ’t pas echt erg. Dan moet je alsnog zelf je schuld afbetalen.

christusbeeld+rio

Heb je deze gezien? Het beroemde Christus-beeld in Rio de Janeiro brak een vinger door een blikseminslag. Dat gebeurt vaker. Het is ook maar een beeld.

Maar Jezus Christus heeft werkelijk de bliksem van Gods toorn over de zonde opgevangen. Al z’n botten werden gebroken. Wat ik verdien – de vloek, het oordeel, de eeuwige dood – dat is door hem heengegaan.

Het kruis is de bliksemafleider op het dak van de wereld. Maar dan ben je ook alleen veilig als je de redding bij hem zoekt. Buiten Jezus om zal de toorn van God je alsnog treffen.

depression

  • Het lijden in de vluchtelingenkampen is nog maar een voorproefje van wat komt. Mensen praten al gauw over dit is de hel op aarde – maar je weet niet wat je zegt.
  • Het schrikbewind van Saddam en Hitler en Kim zijn kinderspel als je ze vergelijkt met het laatste oordeel. Wat er dan gebeurt, dat wil je niet weten …
  • Om voor eeuwig door God vervloekt te worden. Daar zijn geen woorden voor. Dat tart elke verbeelding. Ik kan daar niks mee.

En het hoeft ook niet. Volgende week staat de tafel hier weer. Kom bij Jezus. Neem in geloof zijn lichaam en bloed tot je. En leef.

Zonder Jezus is lijden zinloos

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 2 februari 2014 in Bijbel, Preken

 
 
Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 137 andere volgers